Haber Detayı
08 Haziran 2011 - Çarşamba 03:53 Bu haber 76 kez okundu
 
OVİT TÜNELLERİ 131 YILLLIK BİR RÜYA
- Haberi
OVİT TÜNELLERİ 131 YILLLIK BİR RÜYA

OVİT YOLU 40 YILDIR DEĞİL 131 YIL ÖNCEDE KONUŞULUYORDU.  GAZETECİ İSMET KÖSOĞLU’ 1880 YILINDA KALKINMA PLANINA ALINAN YOLUN PROJESİ ANCAK YAPILDI.         OSMANLI DEVLETİ ZAMANINDA KONUŞULDU, CUMHURİYET DÖNEMİNDE YAPILMAYI BEKLİYOR.   Başbakanlık Osmanlı Arşivindeki bir belgeye göre Rize-Erzurum karayolu 1880 yılında kalkınma planına alınmış.132 yılda ancak Tünel projesi gerçekleşmiş.2011 yılı sonunda da Tünel delme çalışmalarına başlanacağı söyleniyor. Başbakanlık Osmanlı Arşivinde bulunan kayıtlarda 1880 yılı Osmanlı Devletinin kalkınma planında zamanın Nafia Nazırı yani Bayındırlık Bakanı Hasan Fehmi Paşa’nın RİZE-ERZURUM yolunun yapılması ve önemi hakkında kalkınma planına dâhil edilmesi için görüş yazısı vardı.     Bölgede Ovit Tünelinin yapılması konusunda en çok yazı yazanlardan birisi olan Gazeteci İsmet KÖSOĞLU Ovit yolunun 40 yıldır değil 132 yıl öncede konuşulduğunu söyledi. Başbakanlık Osmanlı Arşivindeki Kalkınma Planı belgesinin elinde olduğunu söyleyen Gazeteci KÖSOĞLU ‘bugün yazılan yazılara bakınca söylenenlerin eksik olduğunu söylemek istiyorum. Ovit Yolu sanki 40 yıldır konuşuluyormuş. Bu yanlış. Bu yol Osmanlı Devleti döneminden beri konuşulmuş bir yol.1912 yılında zamanın Erzurum Valisi Mehmet Emin Yurdakul tarafından çok önemli olduğu ve Erzurum’un Karadeniz’e ulaşması için gerekli olduğuna dair belgeler mevcut. Erzurum Valisi ve aynı zamanda Şair M.Emin Yurdakul’un tam 100 yıl önce önemle belirttiği yolda şimdi çalışmalar başlandı. Elimdeki belgeye göre 1880 kalkınma planında yer alması istenmiş ama bugüne kadar yani 131 yılda ancak 14.700 m.lik Tünel projesi gerçekleşmiş. 1880 yılındaki belgede zamanın Nafia Nazırı bugünkü Bayındırlık Bakanı Hasan Fehmi Paşa, devleti yıkımdan kurtarmak için bugün ki ifadeyle kalkınma planı hazırlar. Ona göre ülkenin kurtuluşu ancak ekonomik tedbirlerle ve bayındırlık işlerinin başarılmasıyla mümkündür. Tasarısında kara ve demiryolları ile liman iskele ve barınaklar inşası, bataklıkların kurutulması, arazi ıslahı ve sulama için kanallar açılması, nehirlerin ulaşıma elverişli hale getirilmesi gibi işlerin yurt çapında girişilecek bir ekonomik kalkınma hareketine alt yapı tesisleri olarak büyük önem taşıdığını vurgulamaktadır. Hasan Fehmi Paşa tasarısında Doğu Anadolu Bölgesi ile ilgili bazı projeler sunuyor. Bunlardan birisi de Rize-Erzurum yolu ile ilgili olanıdır.1880 yılında hazırlanıp Başvekâlet Makamına sunulan kalkınma planında ele alınan bu planınında Anadolu’da yapılması gerekli kamu işlerine dair iktisadi ve teknik kalkınma planı Genel Düşünceler bölümünde yollarla ilgili olarak şöyle denmektedir: “Ulaşıma elverişli olmayan yollarda ulaşım hayvanlarla yapılmaktadır. Bu şekilde taşınan malın değeri ancak masraflarını karşılamaktadır. Dolayısıyla bunlar sadece mahalli ihtiyaçları karşılamaya ancak yetmektedir. Ülke için ekonomik bir katkıları yoktur. Tarım ürünleri arabayla aynı masrafla 6-7 kat fazla uzak yerlere taşınabilir. İşte ulaşımla sağlanacak kolaylıkla halk daha fazla ürün yetiştirmeye teşvik edilecek ve iç kesimlerin tarıma açılması sağlanmış olacaktır.” Rize’den Erzurum’a kadar yapılacak yol “Bu yol yaklaşık olarak 200 km.dir. Her kilometresi 869 liradan, toplam iş masrafı 173.913 lirayı bulur. GÜZERGÂH Yol, Rize’den başlayarak ve ortalama bir hesapla, her yüz metrede 3 metre meyil alarak 70 km. mesafe gidildikten sonra deniz sathında 2000 m. Yükseklikte olup Karadeniz sahilinden geçen birinci sıradağların doruğuna çıkar. Oradan Çoruh vadisine inerek deniz sathından 1200 m. yüksekliğin de liva merkezi olan İspir’e ulaşır. Bu yol İspir’den ortalama hesapla %3 m. Meyille 2200 m. yükseklikte bulunan ikinci sıradağları geçtik ten sonra 1800 m. Rakımlı Erzurum vadisine iner, daha sonra 1950 m. Yükseklikte bulunan Erzurum şehrinde sona erer. Bahsi geçen yolun güzergahı, yaklaşık olarak kırk metre genişliğinde iki mühim nehire, yani İspir’de Çoruh, Erzurum vadisinde de Karasu nehirlerine tesadüf eder.Bu yolun inşasında,önemli ikinci derecede olan zorluklarla karşılaşılır.Karadeniz cihetinde birinci sath-ı mailin bazı noktalarında bataklıklar ve göl yatakları mevcut olup,ikinci sıradağlarda sert kayalar çokça dır.Her iki sıradağların doruklarında serttaş (kızıltaş) vardır.Bütün güzergah üzerinde ve özellikler Karadeniz cihetinde (granit ve karataş) maden damarlarına rastlanmaktadır. Gazeteci İsmet KÖSOĞLU açıklamasında’ Osmanlı Devletinde tartışılan, Erzurum Valisi tarafından 1912 yılında tekrar gündemde olan,1932 yılında Rize’den itibaren kazma kürekle açılmaya başlanılan yolda, 1937 yılında Cumhuriyet Gazetesinde de uzun bir makale yayınlanmışken bugün halen 40 yıldır konuşuluyor denmesini anlayamıyorum’ dedi.
Kaynak: Editör:
Etiketler: OVİT, TÜNELLERİ, 131, YILLLIK, BİR, RÜYA ,
Yorumlar
Haber Yazılımı