Yazı Detayı
23 Ağustos 2019 - Cuma 09:32 Bu yazı 1120 kez okundu
 
ZİHNİ DERİN 54 YIL ÖNCE
İsmet KÖSOĞLU
ismet@rizeninsesi.net
 
 

Çayı Rize’ye taşıyan, yaşatan, büyüten ve her evden bir ÇAYKUR emeklisinin olmasını sağlayan Zihni Derin 54 yıl önce 25 Ağustos 1965 günü aramızdan ayrılmıştı. 


O bir Rizeli değildi. 


Fakat bir Rizeliden çok Çayı sevmiş büyütmüş ve bize miras bırakmış. 


Bugüne kadar Doğu Karadeniz bölgesinde binlerce aile Çay’dan para kazandıysa ve halen kazanıyorsa bunu Merhum Zihni Derin’e borçludur. 


Yaptığı bu hayırlı Zirai çalışması için Allah ondan razı olsun. 


54 yıl önce aramızdan ayrılışı anısına gazetemiz için Zihni Derin hakkında yazı yazmam istendi. Şunu belirteyim ben öyle büyük bir Çay üreticisi değilim dededen intikal eden küçük ölçekte adıma kayıtlı Çay cüzdanım var o kadar. 


Çayı bölgemize getiren ve yaşatan Zihni Derin’i daha iyi tanıyıp tanıtmak için hakkında panellerin düzenlenmesi gerekir bunu da yapmak öncelikle ÇAYKUR Genel Müdürlüğü ile Rize Valiliğine düşer.  


Bugüne kadar böyle bir etkinlik niye yapılmadı veya yapıldıysa ben görmedim. 


Bugün Rize’de sağlığında Zihni Derin’i tanıyan gören var mı bilmiyorum, eğer var ise o insanlar dinlenmeli hatıraları belgesel hale getirilmelidir. Anılardan yararlanmak lazımdır. 


Üniversitemiz tarafından araştırılarak hakkında Broşür ve kitaplar hazırlanmalı. 


Zihni Derin Çayın Babası… Ama Rizeli değil 1880’ de Muğla’da dünyaya gelmiş. 


Çocukluğu ve gençliği de Muğla’da geçiyor. Osmanlı İmparatorluğunun son devrinde Tarım öğrenimi için Selanik’e gittiğini öğreniyoruz. 


Çok girişimci bir öğrenciydi.  

2015 yılında vefat eden oğlu Haldun Derin onu şöyle hatırlıyor ’memurluğa karşı adeta düşmanlık duyan ve her fırsatta girişimciliğin faziletlerinden söz açan biri. 


Okuldayken dikip biçtikleri araziden çıkardığı harçlığı saymazsak eğer. İlk ekmek parasını, İzmir’de Orman Kâtipliğinden kazanmıştır. Bir yandan da Fizik-Kimya hocalığı yapacaktır. 


Gediz, Simav, Uşak gibi birkaç yerde Orman müfettişliği. Ardından yine Selanik’te bulmuştur kendini. Tayin edildiği Yüksek Ziraat Mektebi’nde… 


ÇAY  


3 yıl boyunca bir vesile ile incelemeler yapmak üzere Rize’ye gider. Ki aslında o vesilelerin odak noktasında bir ’mektup’ durmaktadır. Rize Ziraat Odası Başkan’ından aldığı mektup, 


Duyduk ki Karadeniz Bölgesinin kalkındırılması için bir şeyler düşünülüyormuş. Çay konusuyla ilgilenmenizi öneririm. Batum’dan getirdiğim çay fidanını, bahçeme ektim. gayrette iyi durumda’  


Bu müjdeli haberden sonra yerinde duramadı artık Zihni Derin çayla yatıp çayla kalkacaktır.(üstelik sadece ikram edildiği zaman içtiği bir şeydir çay )Daha önce yapılmış araştırmaları didikler. Ankara’daki Rus sefiri aracılığı ile çay konusunda broşürler getirtir. Ve Atatürk Orman Çiftliği’ni ziyaret ettiğine konuyu ’çıtlatacaktır’ kendisine. 


Zihni Beye bir at tahsis ederler. O da fır döner. Rize… Batum. Koymuştur aklına bir kere. 


Yıl 1924.’Çay Kanunu’ çıkartılır. Düşünün Cumhuriyet ilan edileli sadece bir yıl olmuş. 


Zihni Derin ’kaybedecek vakti olmayan ’canı tez insanlara özgü hızla, Rize’de bir ‘çay fidanlığı’ kurmak üzere kolları sıvar. 


Engel bu, çıkmaz mı? Ama Zihni Hocanın engel dinlemeye niyeti yoktur. O kadar ki, sırasında, ast -üst ilişkisi dinlemeden-memur olduğunu unutarak-çekerdi telgrafı: 


Dosdoğru’ Başbakana’…Tıpkı, fidanlık için ayarladığı araziye Maliye teşkilatı’ onay vermediği zaman olduğu gibi.. 


‘Takdir beklerken köstek olduğunda ise, bir küsüş küsecektir ki aman Allah: derhal yazar mektubunu… İstifa, ama bir memurluktan ötekine geçer, örneğin Öğretmenliğe. 


1937 İKİNCİ RİZE DÖNEMİ. 


Rize’de çay fidanlığı kurulduktan sonra,1930’lu yıllara gelinceye kadar, çay üretme konusu’ uykuda’ kalır. Taa ki 1937 yılına kadar. O yılın sonunda Zihni Derin Çay Koordinatörü olarak atanır. 


Rize yöresinde ekilecek toprak az olduğu için, köylüyü çaya inandırmak başlı başına bir dert oldu. Çay Rize’de üretilebilir hale geldikten sonra da bu kez ürünün işlenmesi konusu patlak verir.2.Dünya Savaşı yıllarıdır. Yokluk… Sıkıntı… 


Gerisini oğlu Haldun Derin şöyle anlatmıştı ’Çay atölyelerine yerleştirilecek ilk makinelerin gerekli parçaları için çizimleri bizzat kendisi gerçekleştirir ve o parçaların dökümünü bazen Atatürk Orman Çiftliği tesislerinde, bazen de Mamak Gaz Fabrikası’nda yaptırır. Sonrada parçaları toparlayıp Rize’ye götürürdü.’ 


Bir adam düşününki, çoluğu çocuğu, karısını Ankara’da bırakarak Çay’a aklını takıp ikide bir Rize’ye koştursun. Bir Ankara bir Rize. Hem de bu bölge ile akraba bağı vs. ilişkisi olmayan bir Muğlalı girişimci Hoca. 


Zihni Derin çocuklarına mektup yazacak vakti kolay bulamazdı ama Ankara’ya geldiğinde onlara çay tarımı ve sanayi ile ilgili İngilizce kitaplardan tercüme yaptırdığı çok olmuştu. 


Kendini emekli ettiği dönemlerde de Rize ve Çay’la direk temasını kaybetmeyecekti. 


1964 yılında Rizeliler’ Çayın 40.yıl jübilesini kutladıklarında tabii ki Çayın Babası Zihni Derin’de oradaydı. Gelin görün ki… O sabah, tamda tören yerine hareket etmek üzereyken Zihni Derin’e törene giden konvoydaki araçlardan birisi çarpar. Çarpmada kalça kemiği kırılmıştı. Ama ne önemi vardı. Geçirdiği kazaya rağmen’,o gün neşesini yitirmeyecek, halkın ona gösterdiği ilgiden duyduğu memnuniyetle coşup taşacaktı. 


Ne var ki, kazanın ardından çok yaşayamayan Zihni Derin 25 Ağustos 1965 tarihinde aramızdan ayrıldı. 


Kendisini Rizeliler olarak Rahmetle anıyoruz. 

 
Etiketler: ZİHNİ, DERİN, 54, YIL, ÖNCE, ,
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
16 Ocak 2020
RİZE EMNİYETLİ ŞEHİR
133 Okunma.
13 Ocak 2020
BAKANLAR BEYAZ TÜRK MÜ?
191 Okunma.
13 Ocak 2020
HASAN KARAL NEREDE
867 Okunma.
12 Ocak 2020
TAŞIMALI EĞİTİMLE BOŞALAN KÖYLER
225 Okunma.
08 Ocak 2020
10 OCAK ÇALIŞAN GAZETECİLER GÜNÜ
282 Okunma.
04 Ocak 2020
RİZE'DE DENİZDE DOLGU HASTANESİNE HAYIR
513 Okunma.
01 Ocak 2020
NE BİTMEZ TÜNELMİŞ SALARHA TÜNELİ
290 Okunma.
30 Aralık 2019
YENİ YILDA RİZE İÇİN NE İSTİYORUM
206 Okunma.
18 Aralık 2019
ÇAYKUR’A ALİM ATANMALI
316 Okunma.
14 Aralık 2019
RİZESPOR NEREYE KOŞUYOR
296 Okunma.
14 Aralık 2019
GÜNÜMÜZDEN NOTLAR. Trabzon pislenmiş
235 Okunma.
12 Aralık 2019
RİZE'DE LOJİSTİK NEREDE ?
268 Okunma.
30 Kasım 2019
KARAYOLLARININ İŞGÜZARLIĞI
565 Okunma.
26 Kasım 2019
TEMİZ HAVAYA HAYIR DİYEN MECLİS
316 Okunma.
22 Kasım 2019
RİZE ONKOLİJİ YEDEK PARÇA BEKLİYOR
578 Okunma.
20 Kasım 2019
YAYLA YIKIMLARI
277 Okunma.
15 Kasım 2019
RİZE'DE DENİZDE HASTANEYE HAYIR-3
786 Okunma.
10 Kasım 2019
RİZE’DE TEREYAĞI Tereyağlarının Rize’nin olmadığını rahatlıkla söylemek isterim.
1864 Okunma.
07 Kasım 2019
SİYASET BUYSA….
195 Okunma.
05 Kasım 2019
OVİT’E ÇIKAN YOL UNUTULDU
487 Okunma.
31 Ekim 2019
ÖZEL İDAREDE NELER OLUYOR
1122 Okunma.
26 Ekim 2019
RİZE'DEKİ KAÇAK YAPILAR ÜZERİNE
382 Okunma.
23 Ekim 2019
RİZENİN MARKALARI (2)
328 Okunma.
08 Ekim 2019
İKİZDERE’Lİ-YETİM HOCA
381 Okunma.
06 Ekim 2019
RİZE’NİN MARKALARI-1
330 Okunma.
03 Ekim 2019
ÖLÜMÜNÜN 6.YILINDA NEVZAT KÖSOĞLU
279 Okunma.
03 Ekim 2019
LOJİSTİK İHALESİ NE OLDU
229 Okunma.
27 Eylül 2019
Basına niye yazıyorsun demek istediysen boyunu çok aştın Başkan derim.
889 Okunma.
26 Eylül 2019
RİZE'DE ÖZEL İDARELERİN KAPATILMASINI Bu Millet hayırla yâd etmeyecektir
485 Okunma.
17 Eylül 2019
TAHSİN BAYRAMOĞLU VE MÜCADELESİ
409 Okunma.
08 Eylül 2019
YAYLADA HAYVANMI TURİST Mİ?
398 Okunma.
04 Eylül 2019
ANKARA TOZ DUMAN
335 Okunma.
18 Ağustos 2019
SIRADAKİ GELSİN
663 Okunma.
07 Ağustos 2019
EKREM ORHON 36.YILDÖNÜMÜNDE
460 Okunma.
01 Ağustos 2019
KENDİR MİLLİ VE YERLİDİR
270 Okunma.
19 Temmuz 2019
KIRIK TÜNELİ-5
576 Okunma.
17 Temmuz 2019
HİKÂYE DEĞİL GERÇEK-3
315 Okunma.
11 Temmuz 2019
HİKÂYE DEĞİL GERÇEK-2
368 Okunma.
05 Temmuz 2019
HİKÂYE DEĞİL-1
467 Okunma.
01 Temmuz 2019
SAMSUN–SARP DEMİRYOLU
392 Okunma.
30 Haziran 2019
BU İŞİN BÖYLE OLACAĞI BELLİ İDİ
361 Okunma.
28 Haziran 2019
POLİS GÜVENDİR
235 Okunma.
27 Haziran 2019
RİZE'DE BU EĞİTİM ALKIŞLANIR
407 Okunma.
26 Haziran 2019
RİZE'YE ÇOCUK ONKOLOJİ GEREKLİ
515 Okunma.
18 Haziran 2019
DEVLETİN DUVARLARI NİÇİN YIKILIR
372 Okunma.
17 Haziran 2019
KIRIK TÜNELİ-4
576 Okunma.
29 Mayıs 2019
OKUR MEKTUBU
653 Okunma.
28 Mayıs 2019
SPOR BARIŞ OLMALI
410 Okunma.
15 Mayıs 2019
2019 yaş Çay kampanyası başsız açıldı.
688 Okunma.
14 Mayıs 2019
Kırık Tüneli -3-
306 Okunma.
07 Mayıs 2019
Sırada Galatasaray Var.
448 Okunma.
07 Mayıs 2019
Kırık Tüneli -2-
349 Okunma.
01 Mayıs 2019
Kırık Tüneli Niye Gecikti.
696 Okunma.
18 Nisan 2019
ÇAYKUR Genel Müdürlüğüne geç de olsa asaleten atanmalı
1332 Okunma.
12 Nisan 2019
Polis 174 Yaşında
410 Okunma.
Haber Yazılımı