ÇAYKUR BU YIL NASIL BİR ALIM POLİTİKASI UYGULAYACAK?
Haber
24 Mayıs 2022 - Salı 09:00
 
ÇAYKUR BU YIL NASIL BİR ALIM POLİTİKASI UYGULAYACAK?
Rize Haberi
ÇAYKUR BU YIL NASIL BİR ALIM POLİTİKASI UYGULAYACAK?

EY BAZILARI, TEK DERDİNİZ ÇAYKUR’MU?


Her yaş çay kampanyası döneminde  nedense birileri ÇAYKUR’u diline dolayıp yalan yanlış bilgilerle eleştirmeyi ve ÇAYKUR üzerinden siyaset yapmayı alışkanlık haline getirmiş durumda. 

Oysa, ÇAYKUR her şartta üreticiye en iyi imkanları sunup, üreticinin mağduriyetinin önlenmesi için elinden geleni yapmaya çalışırken kimi bildik özel sektör  üreticinin çayını düşük fiyatlarla satın almakta.


Peki bir yanda istismarcı özel sektör, diğer yanda üreticiden ve çalışanından yana karar almaya gayret gösteren ÇAYKUR olduğuna göre sizce tepkiler kime olmalı?


Cevabınız muhakkak; “Elbette istismarcıya” şeklinde olacaktır.


Ama gelin görün ki, bazı siyasetçiler, kimi üretici dernekleri, çeşitli adlar altında örgütlenen gruplar bu istismarcı özel sektöre değil de ÇAYKUR’a tepki gösteriyorlar. Bu çevreler, ÇAYKUR Genel Müdürlüğü önüne çay dökmek, basın açıklamaları yapmak, çeşitli eleştiri yazıları yazıp, yöneticilere hakarette bulunmakta adeta yarışıyorlar!

Nedense bu tür eylemlerin hiçbiri aralarında yabancı firmalarında bulunduğu çaylarını yarı fiyatına almaya kalkan istismarcı özel sektörlere, onları koruyan, onların bağlı olduğu yerlere karşı
Çöp çay satan, çayına boya dahil her türlü kiyasal katarak hem çayımızın imajını, hem insanların sağlığını tehdit eden, bakanlıkça da ilan edilmiş olan bu tür firmalara karşı yapılmıyor.!

 

Önceki günlerde Ardeşen’de yaşanan ve bazılarının destek verdiği yaş çay nakliyecilerin eyleminde yine birileri ÇAYKUR’u hedef aldı. Hiç kimse neden bu olay yalnızca bir tek yerde yaşandı diye sormadı. Üstelik , üreticiler sorun yaşamasın diye  ÇAYKUR Yönetimi başka bölgeden nakliye araçlarını devreye sokup üretici mağduriyetini önlemiş olmasına rağmen, yine ÇAYKUR ve Yönetimi hedef alındı.

Aylardır başka hiçbir formül üretmeyip, “ÇAYKUR kuru çaya 100 zam yapmalı” diyenler  kuru çaya bu oranın yarısından daha az zam yapılmış olmasına rağmen şimdi de “ne olacak fakir, fukara” diyerek bu durumdan siyaset üretme derdinde.

Yetmemiş gibi, bu çevreler ÇAYKUR’un zamdan önce de birilerine geçen yılın fiyatından  büyük miktarda çay sattığını, birilerine haksız kazanç sağlarken kurumun zarara sokulduğunu iddia etmekteler. 

Bir kere ÇAYKUR, açıkladığı şartlara uyan herkese kuru çay satışı yapmakta. Bunun için herhangi bir firmaya öncelik verilmiş değil. ÇAYKUR’un, satış şartlarındaki esnekliğine rağmen Eylül ayından Nisan sonuna kadar satabildiği çay miktarı da sadece 30 bin ton. Son satış fiyatı da  geçen yılın maliyetinin üzerinde bir rakam olan 35 TL+ KDV  şeklinde. Yeni sezonda daha çok yaş çay satın alabilmek için depolarını boşaltmaya  gayret gösteren ÇAYKUR Yönetimi buna rağmen kuru çayının tümünü satamamış. Yeni sezona yaklaşık 50 bin ton kuru çay stoğuyla girmiş.


ÇAYKUR KURU ÇAYA ZAM YAPABİLİR Mİ?


Bir kere ÇAYKUR kendi başına kuru çaya zam yapamaz. Bunun için tekliflerini ve gerekçelerini ilgili bakanlığa sunar ve oradan bir onay alınması halinde ancak  zam yapabilir. İlgili Bakanlık çoğu kez farklı gerekçelerle yüksek orandaki zamlara karşı çıktığı için ÇAYKUR hiçbir zaman maliyetlere uygun şekilde kuru çaya zam yapamadı.

Bu kampanya döneminde ise asıl beklenen şey;  iktidarın bazı gıda maddeleri gibi paketli kuru çayda da düşük fiyat uygulayıp, maliyet farkının sübvanse edilmesiydi. İktidar bazı market ürünleri için böyle bir çalışma başlattığını açıklamıştı, ancak görülüyor ki, bu çalışmadan şimdilik bir ses çıkacak gibi değil. O nedenle olacak ki, İlgili Bakanlık  42-47 civarındaki kuru çay zammına karar verdi. Bundan sonrası nasıl seyreder, bekleyip göreceğiz.


ÇAYKUR BÖLGENİN CAN DAMARIDIR


ÇAYKUR, çeşitli nedenlerle özel sektör gibi davranamayan bir devlet kuruluşu. O nedenle her düşündüğü atılımı yapmakta kendi başına karar vermesi mümkün değil. Bu durum ise zaman zaman zararlarının büyümesine yol açıyor.

Şu an ÇAYKUR’un 2 milyar civarında kredi ve faiz borcu var. Son iki yılda satışlarla birlikte 4 milyar civarında borç ödemesi yapıldı. Satış yapıldıkça borçlar kapatılmaya çalışılıyor. Borçların üzerindeki faiz katlanmasın diye de  maliyet üzerindeki en uygun kârla satışlar yapılıp borçlar kapatılmaya çalışılıyor. 

Aslında yapılması gereken; devletin çeşitli formüllerle, imkanlar sunarak bu borcu kapatması ve bundan sonra da sektörün tümünü gözeten politikalar üretmesidir.


Bugün Özel sektörün toplam yaş çay işleme kapasitesi ÇAYKUR’la aşağı yukarı aynı durumdadır. O nedenle satın alınan yaş çayın devlet ve özel sektör tarafından orantılı bölüşülmesi en uygun çözüm yoludur. Bu durumda ÇAYKUR  kuru çay stok sıkıntısı yaşamaz ve kuru çay satışlarında da daha rahat olur. Ancak bunun  yapılabilmesi için özel sektörün uygun vadelerle (en az) devletçe açıklanmış fiyat üzerinden yaş çay satın alması gerekmektedir.


Üretici dernekleri, üretici sendikaları ve bazı örgütler ÇAYKUR yerine  düşük fiyatla yaş çay satın almaya kalkan özel kuruluşlara ve onların bağlı oldukları yapılara baskı yaparlarsa düşük fiyata çay almanın,  istismarın önüne geçilebilir ve böylece sektörel denge korunmuş olur.

Bu arada iktidar da kaçak çayların yurda girişini önlemek  için gerekli her tür önlemi almakta daha titiz davranmalıdır.


ÇAYKUR BU YIL NASIL BİR ALIM POLİTİKASI UYGULAYACAK?


ÇAYKUR Genel Müdürü Yusuf Ziya Alim’den aldığım bilgiler göre ÇAYKUR bu yıl da kapasitesi elverdiği azami ölçüde yaş çay satın almayı hedeflemekte. Kampanyanın açılmasının ardından 20 bin ton gibi rakamlarla başlayan alımlar hızla yükselmekte. Eğer, üretici bir düzen içerisinde, fabrikaları zorlamadan kota çerçevesinde çayını toplar ve satarsa ÇAYKUR hiçbir sıkıntıya girmeden  üreticiyi memnun edecek düzeyde  yaş çay satın alabilir.


Ancak, burada önemli olan bahsettiğim gibi sektörün devlet-özel sektör dengesi üzerine oturmasıdır. Bu olmazsa bundan gelecekte en çok zarar görecek olanlar yaş çay üreticileridir.

Umarım bu kampanya dönemi üreticiyi, sektörün tümünü memnun eder…

Kaynak: () - Adnan ONAY Editör:
Etiketler: ÇAYKUR, BU, YIL, NASIL, BİR, ALIM, POLİTİKASI, UYGULAYACAK?,
Yorumlar
Haber Yazılımı