HİÇ BİR GEREKÇE BU RAKAMDAN ÇAY SATIŞINI MAZUR GÖSTEREMEZ
Haber
26 Mayıs 2022 - Perşembe 14:17
 
HİÇ BİR GEREKÇE BU RAKAMDAN ÇAY SATIŞINI MAZUR GÖSTEREMEZ
Rize Haberi
HİÇ BİR GEREKÇE BU RAKAMDAN ÇAY SATIŞINI MAZUR GÖSTEREMEZ

‘Çayda büyük vurgun’a ÇAYKUR Genel Müdürü’nden açıklama 


‘Çayda Büyük Vurgun’ başlığıyla 24.05.2022’de yazdığım yazıda ÇAYKUR Genel Müdürü Yusuf Ziya Alim yanlış bilgiler olduğunu ifade etti. Yazıda 32 bin ton kuru çayın zam gelmeden 1 hafta önce zincir marketlere satıldığını belirtmiş, bunun birkaç yönden suç teşkil ettiğini ifade etmiştim. 


Whatsapp’tan mesaj yazarak bazı düzeltmeler yapan Sayın Genel Müdüre açıklamaları için teşekkür ediyorum. Şeffaflık ve hesap verebilirlik yönünden dökme kuru çay satışlarını da kapsayan bütün faaliyetlerin detaylı olarak ÇAYKUR’un resmi web sayfasından yayınlanması gerekir diye düşünmekteyim. Şeffaflık ne kadar az olursa, kontrol ve denetim o kadar azalır. İyi insanlar bile yanlışa düşebilir. 


ÇAYKUR’un faaliyetleri herhangi bir ticari kuruluş gibi değildir. ÇAYKUR milletindir, Doğu Karadeniz Bölgesinde yaşayan insanlar doğduğu topraklarda barınabilsin diye başlatılan çay tarımını devam ettirmesi ve geliştirmesi için kurulmuştur. 


Yazıda; hangi firmalara hangi tarihlerde kilogramı kaç TL’den ne kadar miktar çay satıldığının, teslim ve ödeme şartlarının açıklanmasını istemiştim. Yazı, genel müdürün şahsıyla ilgili değildir. Onun kişisel olarak iyi insan olması ayrı bir konudur. Siyasetin her şeye burnunu sokması ve ticareti de yönlendirme gayreti bilinen bir gerçektir ve vatandaşı endişelendiren asıl konu budur. 


Sayın Genel Müdür Yusuf Ziya Alim, Eylül 2021’de 10 bin ton dökme kuru çay satışı yaptıklarını, son olarak Ocak-Şubat 2022’de çay sattıklarını söyledi. Şubat ayından sonra hiçbir sözleşme yapılmadığını, iki tane zincir marketle yapılmış olan sözleşmelerin de zam geldikten sonra iptal edildiğini belirtti. Sayın Alim, bu yıl çay üreten hiçbir firmaya dökme çay satmadıklarını söylerken, zamdan sonra yeni dökme çay fiyatının 52 TL/kg + KDV olduğunu, herhangi bir limit olmaksızın isteyen herkese istediği miktarda dökme kuru çayı bu fiyattan satacaklarını duyurdu. (Çay üreten firmalara???) 


Bendeki bilgilere göre; 

bir zincir markete 10 bin ton 

bir zincir markete 4 bin ton 

bir zincir markete 6 bin ton 

bir zincir markete bin ton

bir inşaat ve madencilik firmasına 6 bin ton 

bir başka firmaya 5 bin ton olmak üzere 2021 maliyeti olan 36,80 TL/kg + KDV’den 32 bin ton çay satılmıştı. Zincir marketlere çay satışını “damak tadını değiştirmek maksatlı güzel bir çalışma” olarak anlatan Sayın Genel Müdür, “Böylece, bizim çayımızı daha geniş tüketici kitlesine ulaştırmış oluyoruz.” dedi. 


Genel Müdürün açıklamasına göre, toplam 7 bin tonluk iki sözleşme iptal edilmiş. 2021 maliyeti ile Eylül-Şubat arasında 25 bin ton’luk kuru çay satışı yapılmış olduğu anlaşılıyor. Bunun 10 bin tonu 2021 Eylül’de satılmış. Dolayısıyla 15 bin ton çayın 2022 yılında bir önceki yılın maliyetinden satıldığı ortaya çıkıyor. Yani, oluşan zarar miktarı benim ifade ettiğim 422,5 milyon TL değil, 228 milyon TL imiş. Bu da az değil. Ayrıca bu şekilde kuru çay piyasasına bu 5 firma lehine müdahale edilmiş, serbest rekabet ortamı yok edilmiş oldu. Bu 5 firma 2022 yılında kendi fabrikalarında üreteceği kuru çayın çok daha yüksek kalitelisini 2021 maliyeti ile depolarına koymuş, artık üreticiden yaş çay alıp işlemeye ihtiyacı kalmamıştır. Bu satış, özel sektörün yaş çay alım fiyatını da aşağıya düşürmektedir. ÇAYKUR’un, üretim standartlarını denetlediği özel fabrikalara kuru çay ürettirmesi gerekirken, yapılması gerekenin tam tersi gerçekleşmekte, özel sektörün çok özel olanları ÇAYKUR’a kuru çay ürettirmektedirler. Üstelik bir önceki yılın maliyetinden! 


Bir de şu var; zincir marketler adına hangi firmalar bu çayı paketliyor? Asıl faaliyet konusu inşaat ve madencilik olan Ankara merkezli bir şirketin dökme kuru çay ile ne işi vardır? Bu firma Rize’de hangi çay şirketinin paravan kuruluşudur? gibi sorular cevaplanmalıdır. 


Sayın Genel Müdür son olarak şu ifadeyi kullandı: “Amacım farklı benim. Devletin bir kuruşu benim zamanımda heba olmamış veya yanlış kullanılmamıştır. Birçok atıl ve atık malzeme değerlendirilmiş, milletin malı korunmuştur. Böyle de devam edecektir.” Bu davranış takdire şayandır. Sayın Genel Müdür, iyi niyetli ve kamu malını zayi etmeyecek düzgün karakterde biridir. Ne var ki, ÇAYKUR’un depolarının dolu olması, bankalara olan yüksek borçlar ve kredi faizleri nedeniyle yönetilmesi zor bir kurumun başındadır. ÇAYKUR’un kuru çayını ne pahasına olursa olsun satmak öncelik haline gelmiştir. Bu nedenle, “maliyetine, zararına ne olursa olsun çay satışını artırayım” düşüncesine kapılmış olabilir. ÇAYKUR geçen yıl 860 bin ton gibi rekor seviyede yaş çay almıştır, doğru. Ama ürettiğiniz çayı maliyetin altında fiyata satarsanız, bunun bir anlamı yoktur. Hiçbir gerekçe, 2022 yılında 2021 maliyeti ile çay satışını mazur gösteremez. 

 

KONU İLE İLGİLİ YAZIM İÇİN TIKLAYINIZ

Kaynak: () - Deniz VARLI Editör:
Etiketler: HİÇ, BİR, GEREKÇE, BU, RAKAMDAN, ÇAY, SATIŞINI, MAZUR, GÖSTEREMEZ,
Yorumlar
Haber Yazılımı