Reklamı Geç
YAZARLAR
KAYIP GEMİLER: KARADENİZ VAPURLARI
Mustafa Semih ARICI
09 Kasım 2021 - Salı 09:33

Daha çok Doğu Karadeniz halkı, tüm Karadenizliler’de doğuştan bir denizcilik damarı vardır. Tarihler boyu bu kıyılara konup göçenler denizle hemhal olmuş, ekmeğini denizden çıkarmışlardır. Ünlü denizci kavim Cenevizlilerle başlayan bu süreç, (Zil Kalesi dahil birçok kale ve palanga Ceneviz eseridir) günümüzde Karadeniz orijnli kaptanlar ve armatörlerle süregelmektedir.


Bu meyanda ilk çağlardan beri Karadeniz limanları arasında denizden yolcu taşıma yapılagelmiş ve yakın zamana kadar sürdürülmüştür. Gerçi bu durum daha çok karayolllarının hiç olmaması ya da yetersiz olmasından ileri gelmiş olmasına rağmen aynı zamanda bir yaşam şekli ve kültür olayıydı.


Osmanlı’nın en zor dönemlerinde bile İstanbul-Batum arasında çalışan Gülcemal Vapuru, aşağıdaki anonim destanda olduğu gibi Karadenizli için bir efsane gibiydi:


            Dursun Kaptan Batum’dan,

            Avara etti kalktı.

            Şişirdi yelkenleri, cigarasini yakti.

            Pupa yelken giderken güverteye yaslandi,

            Görsen Dursun Kaptani, sanirsin bir aslandi.

            Vardiyadan bağirdi, Dursun Kaptan bir duman!

            Kaptan aldi aynayi, dedi ki Gülcemal,

            Gidelum yali yali, aşalum Makriyali,

            Kemeri bordaladuk, vur kemençeyi Ali!

            Piryoz çakayi Piryoz, selam olsun Rize’ye,

            Ellibeş sefer ettuk Kuvayi Milliye’ye,

            Of, Sürmene,Arakli, yaklaştuk Trabzon’a,

            Kurtuluş Savaşı’nda çaliştuk kana kana.


Osmanlı döneminde Batum’a kadar giden Gülcemal, bu önemli şehrin elden çıkması üzerine Hopa’ya kadar gidiyordu artık. Dönüşte de yolcu toplaya toplaya İstanbul’a. Daha sonra nöbeti Tarı ve Kadeş vapurları devraldı ve genç Cumhuriyetin ilk yolcu gemileri oldular. Daha sonra bunlar da çürüğe çıkarılınca Ege ve İzmir gibi daha modern yolcu vapurları hizmete başladı. Hâlâ zihnimde canlıdır. Eşyalarımızı Rize’den Trabzon’a kamyonla getirerek, Ege’nin güvertesine yükletirdik. Ardından da babamın külüstür Anadol’unu…Bazen deniz tutmasıyla içimiz dışımıza çıksa da bu yolculuklar çocukluğumuzun efsanesi gibiydi. Çay başlamadan önce bu defa İstanbul’dan Rize’ye gene vapurla döner ve aynı heyecanları bir kez daha yaşardık.


Karadenizli bu zevki Truva ve Ankara gibi feribotlarla bir kez daha yaşadı. Ancak Özal’la başlayan budama faslı, Denizyolları İşletmesi’nin özelleştirilmesi ve ardından tamamen kapatılmasıyla tam bir yokoluş getirdi. Ankara ve Samsun feribotları şimdi sağda solda demirlemiş ve  çürüyerek jilet olmayı bekliyor.


Artık uzun yıllardır Karadeniz limanlarıyla İstanbul arasında bir deniz yolcu ulaşımı yok. Devletin çekildiği bu işi kârlı görmeyen özel sektör de yapmayınca, Karadenizli vapurlara hasret kaldı. Bugün 20-25 yaşına basan gençler “Karadeniz’de vapurda mı çalışırdı?” diye hayret ediyor.


Oysa Rusya ve Ukrayna gibi kıyıdaş ülkelerin ve hatta Orta Avrupa ülkelerinin Karadeniz’e işleyen bir sürü yolcu gemisi var. Adamlar ta Amerika’dan Cruise gemilerle gelip Karadeniz’e sefer yapıyorlar.


Bizce bu olay Türkiye Cumhuriyeti’nin büyük bir ayıbıdır. Yani yolcu vapurlarıyla Karadeniz’de bayrak gezdirememek. Karadenizliler bir an önce bu ayıba son verilmesini bekliyor.

Adınız
Yorumunuz
Hiç yorum yapılmamış.

Diğer Yazıları

ACI ÇAY - I
ENFLASYON YA DA HAYAT PAHALILIĞI
(DAS) DIŞA AÇIK SANAYİLEŞMEYİ BAŞARAMADIK!
BİT COİN’DEN TÜRK COİN’E E – PARA
RİZE’DE KAHVE TARIMI OLUR MU?
RİZE HAVA LİMANI AÇILIRKEN
KONUT SEKTÖRÜNDE YANGIN
ESKİ BAHARLARIN ANILARI
RİZE VE GÜBRE ZAMANI
BİZİ PLANSIZLIK YIKTI - II
BİZİ YIKAN PLANSIZLIK OLDU- I
BİR 2 MART ÖYKÜSÜ
ŞEHİRLER VE SİMGELERİ: ÇAY BARDAĞI
KUZEYDEKİ MUHTEMEL SAVAŞ YAYILIRSA RİZE
SAAT BAŞI ARTAN FİYATLAR- HİPERENFLASYON
EVLEN(ME)..
KAÇINILMAZ BİR İHTİYAÇ: RİZE PSİKİATRİ HASTANESİ
HİKÂYE ANLATMA ÖYKÜLE
SOÇİ VE RİZE: BİR MUKAYESE
2022’YE GİRERKEN…
GÜBRE 10 BİN LİRAYI GEÇERSE…
GELECEK RİZE- II TELEFERİK VE DİĞERLERİ
GELECEK RİZE: BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ
YENİ KONUT KAF DAĞININ ARDINDA
İNŞAATLAR ÖLÜM KAPANI OLMAMALI
EFSANE DOKTORLARDAN BUGÜNLERE
RİZE’DE ALTERNATİF ENERJİLER
HES’TEN RES’E RİZE
KONUT PİYASASINDA NELER DÖNÜYOR?
HER İŞİN BAŞI SAĞLIK
RİZESPOR’UN DERDİ NE?
ÇAYELİNDEN ÖTEYE 2050
HÂLÂ BEN AŞI OLMAM DİYEN VARSA?
RİZE: PARLAK BİR GELECEĞİN KIYISINDA MI?
TÜRKİYE: KAOSLAR ÜLKESİ Mİ, SÜPER GÜÇ MÜ?
GELECEK BİLİM: 2 DÜNYA ARTIK İYİ BİR YER DEĞİL
GELECEK KAVRAMI VE GELECEK BİLİM
ESAS AFET
AFGANLI AKINI VE RİZE
AVRUPA KUPASININ ARDINDAN FUTBOLUN DA VİNCİLERİ: İTALYA
ŞİRİN RİZE’DEN SORUN RİZE’YE – III APART KÖYLER
ŞİRİN RİZE’DEN SORUN RİZE’YE – II
ŞİRİN RİZE’DEN SORUN RİZE’YE- I
RİZE VE EDEBİYAT
KANALİSTANBUL. İSTANBUL NİRE RİZE NİRE
PONTUSYA İDEA – BÖLGEMİZDEKİ SİNSİ TEHLİKE
ÇAYKUR’UN ZARARLARI
10 YIL
100 YIL
RİZE’DE ÇİP ÜRETİMİ: NEDEN OLMASIN?
RİZE BEZİ, FERETİKO VE DİĞERLERİ: ÇAY DIŞI SANAYİİ
KÖMÜRDEN OTOMASYONA: ÇAY SANAYİİNİN SORUNLARI VE GELECEĞİ
RİZE’NİN KADERİ TURİZM Mİ?