Bayram Ali KAVALCI 2 MART 1918 RİZE'NİN KURTULUŞU KUTLU OLSUN
Yazı Detayı
27 Şubat 2022 - Pazar 16:24
 
2 MART 1918 RİZE'NİN KURTULUŞU KUTLU OLSUN
Bayram Ali KAVALCI
bayramalikavalci@rizeninsesi.net
 
 

1.Dünya Savaşında Kafkasya Cephesinde savaşan Osmanlı 3. Ordusu Sarıkamış harekatından (22 Aralık 1914) sonra geri çekilme kararı aldı ve kalan kuvvetleriyle Erzurum'a döndü.


Doğu Anadolu ve Kafkasya'daki kuvvetlerimiz çok zayıflamış ve taarruz güçlerini kaybetmişti. 1915 Bahar aylarından itibaren Rus orduları (Ermeni gruplarını da silahaltına alarak takviyeli olarak) üç koldan saldırıya geçtiler. Ana kol Tortum vadisi üzerinden Erzurum ve oradan da Erzincan'a yönelirken ikinci Rus kolu da Ardahan Kağızman üzerinden Beyazit, Van ve Bitlis’e yönelip o bölgeleri ele geçirdiler (daha sonra Muş’ta işgal edilecek). Üçüncü Rus taarruz kolu da sahil üzerinden Hopa, Rize ve Trabzon'a yönelmişti.


Neticede Kafkasya cephesinde 1915/1916 yıllarında Savunmada kalan kuvvetlerimiz, Of Deresi, Fırtına Deresi, Kop Dağı, Erzurum ve Köprüköy muharebelerinde sonuna kadar çarpışmalarına rağmen tüm Doğu Karadeniz ve Doğu Anadolu Bölgesi Rus işgaline geçmişti. 1915 yılında Rus kuvvetlerine kılavuzluk ve gayri nizam-ı harp desteği vererek zayiat vermemize neden olan Ermeni çetelerinden dolayı da Osmanlı Ermenileri,  yine Osmanlı toprağı olan Suriye'ye göç ettirildiler.


 Neticede Rize 6 Mart 1915 ‘ten beri Rusların işgalindeydi. Rus işgalinde geçen çetin yılların ardından 1917'de Rusya'da Bolşevik ihtilali olunca, Rusların 1.Cihan harbinden çekileceğinin işareti olarak yapılan Erzincan mütarekesinde (15 Aralık 1917) de Rusların işgal ettiği, Doğu Anadolu, Doğu Karadeniz ve Kafkasya’nın bir boşaltılıp Osmanlıya teslim edilmesi gündeme geldi. Ancak Türkiye'nin işgal bölgelerinde Rusların desteğiyle palazlanan Pontuscu Rumlar, Ermeni çeteleri ve Gürcü çeteleri bu antlaşmaya uymayıp, Türkler aleyhinde katliamlara girişince Osmanlı Hükumeti 3. Ordu Komutanı Vehip Paşa'ya ileri harekât emri verdi. (3.Ordu Karargâhı Suşehri’ndeydi).


11 Şubat 1918'de genel hareket emrini alan ordumuz, ana koldan, Doğu Anadolu vilayetleri üzerinden Kafkasya’ya ilerlerken (Karabekir Paşa Komutasındaki Kafkas Kolordusu) diğer bir koldan yani Doğu Karadeniz sahili istikametinden doğuya doğru Trabzonlu Albay Hamdi Bey (Pirselimoğlu) komutasındaki 37. Tümen; Giresun'daki 123. Alay'ı da takviye alarak Trabzon üzerine harekata başladı. Bölgedeki çeteleri de temizleyerek ilerleyen birliklerimiz 14 Şubat 1918'de Vakfıkebir'i, 18 Şubat 1918'de Akçaabat'ı, 24 Şubat 1918 tarihinde de Trabzon'a girdi. Rize’ye doğru ilerlemek için Of'ta bekleyerek yeniden takviye kuvvetleri alan birliklerimiz 2 Mart 1918′de ileri harekâta devam ederek Rize’ye girdi.


Böylece Rize, Rus işgalinden kurtulmuş olur. (Rize’ye ilk giren Yüzbaşı Muhittin Bey’in birliğidir.). Bir yıl, on bir ay, yirmi dört gün süren esaret döneminde Rizeliler acı ve yoksulluk çekmişler, Ruslar halkın elinde ne varsa hepsini almışlardı... Ruslar çekilirken ellerindeki silah ve cephaneyi Rum ve Ermenilere dağıtarak yeni bir istila için zemin hazırlamış oldular.


Trabzon'daki birliklerini deniz yoluyla (Trabzon Limanından) tahliye eden Ruslar, Rize’deki tahliye işlemini ise kara yoluyla yaptılar. Sahil yolundan çekilmeye başlayan Ruslarla halk arasında yer yer çatışmalar oldu. Ruslar çekilirken, kılavuzları olan Ermeniler Rize çarşısını yaktılar, camileri ateşe verdiler. Yağmalama olayları karşısında Türk çeteleri ve halk karşı harekete geçti. Rus Birliklerindeki Ermeniler Bağdatlı mahallesindeki Taviloğulları kahvesi önünde İpsiz Recep Reis’in çetesiyle çatıştılar. (Ruslar Pazar’dan itibaren kendi yaptıkları Dekovil-Sahra şimendifer hattını da kullanarak Sarp üzerinden Batum’a intikal etmişlerdir.)

 

Kaynak: Rıfat Günday

                                                                     

 

 
Etiketler: , 2, MART, 1918, RİZE'NİN, KURTULUŞU, KUTLU, OLSUN,
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
28 Mart 2022
PANDEMİNİN HAYATIMIZA KAZANDIRDIĞI SOSYAL MESAFE
23 Şubat 2022
MÜBAREK MİRAÇ KANDİLİ
16 Şubat 2022
İLK CEMRE 20 ŞUBAT’DA HAVAYA DÜŞÜYOR
14 Şubat 2022
ESKİ ADETLER BÖYLEYDİ, ŞİMDİKİLER İSE HEP ÜZÜNTÜ VERİCİ
10 Şubat 2022
ÇOK KONUŞULAN YAPAY ZEKÂ ROBOT
31 Ocak 2022
TÜRKİYE’DE İLK MATBAA
24 Ocak 2022
HAYATIMIZI GÜZELLEŞTİREN ÖNEMLİ TAVSİYELER
20 Ocak 2022
İLMİHAL BİLGİLERİNİ İLMİHAL KİTABINDAN ÖĞRENMEK
16 Ocak 2022
YENİ İPEK YOLU
11 Ocak 2022
YAŞADIĞIMIZ SAĞLIK SORUNLARI KARŞISINDA YAPMAMIZ GEREKENLER
29 Aralık 2021
YILBAŞI MAKALESİ
20 Aralık 2021
2021 YILININ SON BİLGİLERİ
14 Aralık 2021
NASIL MÜSLÜMAN OLDUM!
08 Aralık 2021
TÜRK OCAKLARI'NIN TARİHÇESİ VE TANITIMI
06 Aralık 2021
ENDÜLÜS EMEVİ DEVLETİNİN HAZİN SONU
09 Kasım 2021
ATATÜRK’ÜN VEFATI
03 Kasım 2021
HAZRETİ ÖMER (R.A) KİMDİR?
07 Ağustos 2021
​ÇAYKUR HER YIL DAHA İYİ YÖNETİLİYOR
08 Temmuz 2021
BAZI YARALARI ZAMAN DEĞİL, SABIR İYİLEŞTİRİR
05 Temmuz 2021
BENİM GİBİ 40 YAŞINI GEÇEN VE 60 YAŞINI BULANLARA
17 Haziran 2021
GÖRGÜ KURALLARIMIZI YAŞAYALIM VE YAŞATALIM
02 Haziran 2021
PANDEMİ SALGINIYLA RAHATLAYAN DÜNYA ÇEVRE GÜNÜ KUTLU OLSUN
20 Mayıs 2021
HABER METNİ HAZIRLAMA VE GAZETCİLİK MESLEĞİNDE 5N1K KURALI
10 Mayıs 2021
RAMAZAN BAYRAMI HAZIRLIĞI
07 Mayıs 2021
2021 YAŞ ÇAY KAMPANYASI HAYIRLI OLSUN
21 Nisan 2021
RAMAZAN AYI BİR MEDENİYETTİR
12 Nisan 2021
HOŞ GELDİN RAMAZAN
22 Aralık 2020
BİR NEŞELİ KUŞTU GENÇLİK
21 Aralık 2020
ARTIK HAYATI HESAPLA DEĞİL NASİPLE YAŞIYORUZ.
17 Kasım 2020
ÇAY TARIMI VE ÖZELLİKLERİ
04 Kasım 2020
BAŞKALARINI DÜŞÜNMEK
02 Kasım 2020
MATBAANIN BULUNUŞU VE TÜRKLER
26 Ekim 2020
TÜKETTİĞİMİZ MADEN SUYU-SODA HAKKINDA BİLMEDİKLERİMİZ
19 Ekim 2020
TARİHTE 1950-1960 ADNAN MENDERES DÖNEMİ
15 Ekim 2020
DÜNYA KADIN ÇİFTÇİLER GÜNÜ KUTLU OLSUN
12 Ekim 2020
ÇATIRDAYAN KOMŞULUK İLİŞKİLERİ NASIL OLMALI?
05 Ekim 2020
SAĞLIĞIMIZ İÇİN TEREYAĞI VE MARGARİNİN FARKI
28 Eylül 2020
İSLAMİYET ve İLERİCİLİK
21 Eylül 2020
HEPİMİZİN İHTİYAÇ DUYACAĞI PRATİK BİLGİLER
08 Eylül 2020
RİZE'NİN GEÇMİŞİNDEKİ EKONOMİK HAYAT VE ÇAYCILIĞIN GELİŞMESİ
26 Ağustos 2020
YIL 1926 RİZE MEBUSU EKREM BEY’İN İŞGÜZARLIĞI
29 Temmuz 2020
KURBAN BAYRAMI BAŞLIYOR
21 Mayıs 2020
SİGARA BAĞIMLILARI KORONAVİRÜSE DAHA KOLAY YAKALANIYOR
04 Mayıs 2020
HİÇBİR GELİŞME TESADÜFİ DEĞİLDİR
28 Nisan 2020
BAŞA GELEN ÇEKİLİR
13 Nisan 2020
BİR MUSİBET BİN NASİHATTEN EVLADIR!
06 Nisan 2020
EVDE GÜNDEM TÜRKİYE'NİN VE RİZE'NİN SAĞLIĞI
23 Mart 2020
BU YAZIM, 1950-1980’DE DOĞANLARA
09 Mart 2020
Yerim Rize’dir benim, Rize’dir tek kederim. Her şeyimle Rize’yim, Rize’siz ne ederim.”
05 Mart 2020
DÜNYANIN BAŞINDAKİ TERÖR BELASI
23 Şubat 2020
RİZE'NİN GEÇMİŞİNDEKİ EKONOMİK HAYAT VE ÇAYCILIĞIN GELİŞMESİ
03 Şubat 2020
RİZE'DE OKUYAN ÜNİVERSİTE GENÇLİĞİNE RİZEMİZİ İYİ TANITALIM
22 Ocak 2020
TÜRKİYE, UÇAK PARÇALARI ÜRETEN BİR ÜLKE KONUMUNDA
02 Ocak 2020
SANAL KUMAR TEHLİKESİ
30 Aralık 2019
2020’DE MİLLET OLARAK DAHA ÇOK EL ELE VERELİM
25 Kasım 2019
RİZE KALESİ.... NEDİR BU PONTUS KRALLIĞI?
22 Kasım 2019
ÖMÜR DEDİĞİN NEDİR? DALDA BİR KURU YAPRAK
18 Kasım 2019
RİZE’NİN TARİHİ VE COĞRAFİ DURUMU BİLGİLERİ
02 Ekim 2019
EN KIYMETLİ DEĞERLERİMİZ YAŞLILARLA DOĞRU İLETİŞİM
24 Eylül 2019
KANAL İSTANBUL PROJESİ YA OLACAK YA OLACAK
21 Ağustos 2019
GÜVENLİ BÖLGE ÖNCESİ TSK’NİN FIRAT KALKANI BAŞARISINI HATIRLAMAK
19 Ağustos 2019
DÜNYANIN BAŞINA BELA OLAN ABD’NİN DOĞUŞU
15 Ağustos 2019
YEŞİL ÇAY VE KANSER
08 Ağustos 2019
DENİZİ KARA, KARAYI PARA YAPAN BAŞKAN EKREM ORHON
07 Ağustos 2019
NEDEN KURBAN KESERİZ?
29 Temmuz 2019
EMEKSİZ VE EKMEKSİZ SAĞLIK OLMAZ
26 Temmuz 2019
BEYAZ ÇAY NEDİR? NE DEĞİLDİR?
23 Temmuz 2019
ÇAYIN RİZE’YE GELİŞ SERÜVENİ
10 Temmuz 2019
TÜKETİCİLER OLARAK ORGANİK ÇAY TÜKETİMİNİ ARTIRMALIYIZ
27 Haziran 2019
TURİST VE SÜRÜCÜLERDEN OVİT TÜNELİNE YOĞUN İLGİ
23 Haziran 2019
GEÇEN YIL HİZMETE GİREN TANAP BORU HATTI
19 Haziran 2019
DÜNYA’DA ARTTIKÇA ARTAN IRKÇILIK
10 Haziran 2019
İNGİLİZ SİYASETİNİN TEHLİKESİ
04 Haziran 2019
RAMAZAN BAYRAMIMIZ BAŞLADI
01 Haziran 2019
BAYRAM GÜNLERİMİZ BAŞLIYOR
28 Mayıs 2019
KADİR GECESİNİN ÖNEMİ
23 Mayıs 2019
FİTRE VERMEK
22 Mayıs 2019
RİZE ÇAYI HAYATTIR, İNSAN İSE ŞEKERDİR
21 Mayıs 2019
DOYMAYAN GÖZ
20 Mayıs 2019
DEĞERLERİMİZİ YAŞATMAK HEPİMİZİN GÖREVİDİR
15 Mayıs 2019
RAMAZAN MUHABBET VE İNFAK AYIDIR
25 Nisan 2019
Öşür
09 Nisan 2019
Tefsirden Din Öğrenilmez
04 Nisan 2019
Ayasofya Camisinin müzeye Çevrilmesi.
04 Nisan 2019
Su stresi ve İsrafı
Haber Yazılımı