Mustafa Semih ARICI ÇAYELİNDEN ÖTEYE 2050
Yazı Detayı
05 Eylül 2021 - Pazar 14:08
 
ÇAYELİNDEN ÖTEYE 2050
Mustafa Semih ARICI
 
 

Gelecek bilim konusundaki yazı dizimizi fenomen bir “Rize’nin yarını” öyküsüyle taçlandırmak istiyoruz. Her şeye rağmen iyimser baktığımız bu geleceğin daha da güzel olması dileğiyle…


* * *


Üniversite tahsili için 2020’ler başında Rize’den ayrılan Günal Bey, master, doktora, uzun süreli yurt dışı çalışmaları, sonra Türkiye’ye dönüp, kendi şirketini kurmak falan derken o tarihten beri memleketine gidememişti. Rize’yle bağlantısı sadece taraftarı olduğu Rizespor’u takip etmekten ibaretti. Memleketteki dost ve arkadaşlarının ısrarlı taleplerini iş güç diye geçiştiriyor, yolu bir türlü Karadeniz’e düşmüyordu. Merkezi Gebze Muallimköy’deki Bilişim Vadisi olan teknoloji şirketi daha çok yurt dışında iş yapıyor, bazen yüklü sözleşmelerle ülkeye önemli döviz girdileri sağlıyordu.


Yapay zekâ alanında çalışıyorlardı. Artık neredeyse insanlarla olan bağlantısını koparıp, kendi başına, önceden tahmin edilemeyecek işler yapmaya başlayacak yapay zekânın dizginlenmesi konusunda önemli bir uzmandı. Ayrıca büyük tesislerin işletilmesiyle ilgili yapay zekâ alt yapıları da inşa ediyorlardı. Derken birgün, Çayeli-Pazar arasında kurulu Rize-Artvin Hava Limanı’nın bilişim altyapısının modernize edilmesi kapsamında yapay zekâ işlerini almışlardı. Günal Bey gene de işi arkadaşlarına yıkıp, İstanbul’da kalmak ve hatta son gelişmeleri görmek için bir iki haftalığına Kaliforniya’daki Bilişim Vadisine gitmek istediyse de annesi araya girdi. Yazları Rize’de yaşayan kadıncağız kesin tavır koymuştu. Neredeyse doğduğu yerleri unutmak üzere olan oğluna “Geleceksin” diyordu.


Günal Bey pabucun pahalı olduğunu anlayınca bu defa hayır diyemedi ve Rize’ye giden bir tarifeli yolcu uçağına bilet aldı. Yolculuğun bitiminde uçak pist yapmak için deniz üzerinde kurulu hava alanına yaklaşırken Günal Bey, ışıkların çokluğundan 30 yıl önce bıraktığı gibi bir şehre gelmediğini anladı. Rize kenti ve çevresi inanılmaz bir ölçüde büyümüş olmalıydı.


Yeğenleri terminal çıkışında bekliyordu. Uzun bir kucaklaşma faslından sonra onu Rize’nin biraz dışında oturan annesinin evine götürdüler. Aylardır göremediği annesinin elini öpüp hasret giderdikten sonra bütün şehri yukarıdan seyreden balkona çıkıp çevreye bir göz gezdirdi. Bir ışık şehrayini gibi donanmış sahiller ve tepeler buradan inanılmaz görünüyordu.


Seyahatini hafta sonuna denk getirmişti ki işlere gömülmeden çevreyi doyasına gezmek için. Hiç vakit kaybetmeden bir airmobil (Uçan otomobil) kiralayarak sahil boyu, tepeler ve yaylalara doğru uçmaya başladı. Batıda İyidere, doğuda Çayeli ve hatta Pazar'la birleşmiş gibi görünen şehir ne yazı ki hâlâ çarpık kentleşme çıkmazından kurtulamamıştı. Her tarafta yeni caddeler ve parklar açılmıştı ama en az on katlı beton yığınları tepelere kadar her yanı doldurmuştu. Uzak mahalleler ve hatta köyler bile çok katlı yapılarla silme dolmuş, zaman zaman çevreyi vuran şiddetli yağışlarla birkaç heyelan felaketi yaşanmıştı.


Küresel ısınmayla birlikte yaz mevsimi uzamış, yağışlar azalmış ve denizin sıcaklığı yükselmişti. Bu nedenle sahil bandında birçok “ lüks resort “ yapılmıştı.Yaz sıcaklığı 50 dereceyi geçen Antalya’dan birçok turizm grubunun buraya taşındığını herkes biliyordu.


Yoğun kentleşme ve iklimin değişmesi Rize’nin o ünlü çok tonlu yeşilliğine büyük darbe vurmuştu. Hele aşağı kesimlerde numunelik bile olsa koru kalmamıştı. Zaten ard arda yapılan HES santralleriyle büyük darbe alan dereler de tarihe karışmıştı. Bazıları kanal içinde küçük bir su gibi hâlâ akıp duruyordu ama çoğu unutulup gitmiş, üzerinden caddeler sokaklar geçmişti. Ancak şiddetli yağışlarda can ve mal kaybına neden olan büyük seller halinde “Nostalji” yapıyorlardı.


Günal Bey bir yandan aracı kullanırken, bir yandan da ilin ekonomik yapısını yukarıdan keşfetmeye çalışıyordu. Çay tarlaları büyük ölçüde küçülmüş, yerine sıcaklığı seven kahve, mango ve muz gibi tropikal tarım ürünleri boy göstermeye başlamıştı. Büyük ölçüde turizme evrilen ekonomi, sahiller kadar yaylaları da otel, motel ve bungalovlarla doldurmuştu. Yaylalar arasında parke taşı döşeli güzel yollar yapılmıştı. Ayder, adeta bir dağ şehri haline gelmişti. Aynı zamanda kayak merkezi de olan Ayder’in bazen 50 bin kişiyi ağırladığı söyleniyordu.


Bu arada sanayi de ister istemez gelişmiş, belli bir standarda kavuşmuştu. Kalkandere’deki OSB’ye bir yenisi daha eklenmiş, Pazar’da Hava Alanı karşısında büyük bir “İleri Teknoloji Serbest Bölgesi” kurulmuştu. Buradan üretilen ve İyidere’deki lojistik Merkez’den ihraç edilen mallardan on milyar dolara yakın bir döviz girdisi elde edildiği ifade edilmişti.


Günal Bey, yayla eteklerinde kurulu büyük RES(Rüzgâr enerji santrali) değirmenlerinin üzerinden geçerek Pokut Yaylası’na doğru uçtu. Güneşin bulut denizi üzerinden batışını kaçırmak istemiyordu.

 
Etiketler: ÇAYELİNDEN, ÖTEYE, 2050,
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
17 Mayıs 2022
BİT COİN’DEN TÜRK COİN’E E – PARA
07 Mayıs 2022
RİZE’DE KAHVE TARIMI OLUR MU?
27 Nisan 2022
RİZE HAVA LİMANI AÇILIRKEN
20 Nisan 2022
KONUT SEKTÖRÜNDE YANGIN
08 Nisan 2022
ESKİ BAHARLARIN ANILARI
03 Nisan 2022
RİZE VE GÜBRE ZAMANI
27 Mart 2022
BİZİ PLANSIZLIK YIKTI - II
14 Mart 2022
BİZİ YIKAN PLANSIZLIK OLDU- I
01 Mart 2022
BİR 2 MART ÖYKÜSÜ
24 Şubat 2022
ŞEHİRLER VE SİMGELERİ: ÇAY BARDAĞI
14 Şubat 2022
KUZEYDEKİ MUHTEMEL SAVAŞ YAYILIRSA RİZE
08 Şubat 2022
SAAT BAŞI ARTAN FİYATLAR- HİPERENFLASYON
02 Şubat 2022
EVLEN(ME)..
25 Ocak 2022
KAÇINILMAZ BİR İHTİYAÇ: RİZE PSİKİATRİ HASTANESİ
16 Ocak 2022
HİKÂYE ANLATMA ÖYKÜLE
05 Ocak 2022
SOÇİ VE RİZE: BİR MUKAYESE
31 Aralık 2021
2022’YE GİRERKEN…
23 Aralık 2021
GÜBRE 10 BİN LİRAYI GEÇERSE…
12 Aralık 2021
GELECEK RİZE- II TELEFERİK VE DİĞERLERİ
01 Aralık 2021
GELECEK RİZE: BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ
23 Kasım 2021
YENİ KONUT KAF DAĞININ ARDINDA
14 Kasım 2021
İNŞAATLAR ÖLÜM KAPANI OLMAMALI
09 Kasım 2021
KAYIP GEMİLER: KARADENİZ VAPURLARI
28 Ekim 2021
EFSANE DOKTORLARDAN BUGÜNLERE
19 Ekim 2021
RİZE’DE ALTERNATİF ENERJİLER
08 Ekim 2021
HES’TEN RES’E RİZE
03 Ekim 2021
KONUT PİYASASINDA NELER DÖNÜYOR?
27 Eylül 2021
HER İŞİN BAŞI SAĞLIK
19 Eylül 2021
RİZESPOR’UN DERDİ NE?
29 Ağustos 2021
HÂLÂ BEN AŞI OLMAM DİYEN VARSA?
28 Ağustos 2021
RİZE: PARLAK BİR GELECEĞİN KIYISINDA MI?
22 Ağustos 2021
TÜRKİYE: KAOSLAR ÜLKESİ Mİ, SÜPER GÜÇ MÜ?
17 Ağustos 2021
GELECEK BİLİM: 2 DÜNYA ARTIK İYİ BİR YER DEĞİL
11 Ağustos 2021
GELECEK KAVRAMI VE GELECEK BİLİM
04 Ağustos 2021
ESAS AFET
30 Temmuz 2021
AFGANLI AKINI VE RİZE
15 Temmuz 2021
AVRUPA KUPASININ ARDINDAN FUTBOLUN DA VİNCİLERİ: İTALYA
06 Temmuz 2021
ŞİRİN RİZE’DEN SORUN RİZE’YE – III APART KÖYLER
01 Temmuz 2021
ŞİRİN RİZE’DEN SORUN RİZE’YE – II
24 Haziran 2021
ŞİRİN RİZE’DEN SORUN RİZE’YE- I
15 Haziran 2021
RİZE VE EDEBİYAT
06 Haziran 2021
KANALİSTANBUL. İSTANBUL NİRE RİZE NİRE
02 Haziran 2021
PONTUSYA İDEA – BÖLGEMİZDEKİ SİNSİ TEHLİKE
29 Mayıs 2021
ÇAYKUR’UN ZARARLARI
22 Mayıs 2021
10 YIL
16 Mayıs 2021
100 YIL
12 Mayıs 2021
RİZE’DE ÇİP ÜRETİMİ: NEDEN OLMASIN?
10 Mayıs 2021
RİZE BEZİ, FERETİKO VE DİĞERLERİ: ÇAY DIŞI SANAYİİ
04 Mayıs 2021
KÖMÜRDEN OTOMASYONA: ÇAY SANAYİİNİN SORUNLARI VE GELECEĞİ
02 Mayıs 2021
RİZE’NİN KADERİ TURİZM Mİ?
Haber Yazılımı