Mustafa Semih ARICI KAYIP GEMİLER: KARADENİZ VAPURLARI
Yazı Detayı
09 Kasım 2021 - Salı 09:33
 
KAYIP GEMİLER: KARADENİZ VAPURLARI
Mustafa Semih ARICI
 
 

Daha çok Doğu Karadeniz halkı, tüm Karadenizliler’de doğuştan bir denizcilik damarı vardır. Tarihler boyu bu kıyılara konup göçenler denizle hemhal olmuş, ekmeğini denizden çıkarmışlardır. Ünlü denizci kavim Cenevizlilerle başlayan bu süreç, (Zil Kalesi dahil birçok kale ve palanga Ceneviz eseridir) günümüzde Karadeniz orijnli kaptanlar ve armatörlerle süregelmektedir.


Bu meyanda ilk çağlardan beri Karadeniz limanları arasında denizden yolcu taşıma yapılagelmiş ve yakın zamana kadar sürdürülmüştür. Gerçi bu durum daha çok karayolllarının hiç olmaması ya da yetersiz olmasından ileri gelmiş olmasına rağmen aynı zamanda bir yaşam şekli ve kültür olayıydı.


Osmanlı’nın en zor dönemlerinde bile İstanbul-Batum arasında çalışan Gülcemal Vapuru, aşağıdaki anonim destanda olduğu gibi Karadenizli için bir efsane gibiydi:


            Dursun Kaptan Batum’dan,

            Avara etti kalktı.

            Şişirdi yelkenleri, cigarasini yakti.

            Pupa yelken giderken güverteye yaslandi,

            Görsen Dursun Kaptani, sanirsin bir aslandi.

            Vardiyadan bağirdi, Dursun Kaptan bir duman!

            Kaptan aldi aynayi, dedi ki Gülcemal,

            Gidelum yali yali, aşalum Makriyali,

            Kemeri bordaladuk, vur kemençeyi Ali!

            Piryoz çakayi Piryoz, selam olsun Rize’ye,

            Ellibeş sefer ettuk Kuvayi Milliye’ye,

            Of, Sürmene,Arakli, yaklaştuk Trabzon’a,

            Kurtuluş Savaşı’nda çaliştuk kana kana.


Osmanlı döneminde Batum’a kadar giden Gülcemal, bu önemli şehrin elden çıkması üzerine Hopa’ya kadar gidiyordu artık. Dönüşte de yolcu toplaya toplaya İstanbul’a. Daha sonra nöbeti Tarı ve Kadeş vapurları devraldı ve genç Cumhuriyetin ilk yolcu gemileri oldular. Daha sonra bunlar da çürüğe çıkarılınca Ege ve İzmir gibi daha modern yolcu vapurları hizmete başladı. Hâlâ zihnimde canlıdır. Eşyalarımızı Rize’den Trabzon’a kamyonla getirerek, Ege’nin güvertesine yükletirdik. Ardından da babamın külüstür Anadol’unu…Bazen deniz tutmasıyla içimiz dışımıza çıksa da bu yolculuklar çocukluğumuzun efsanesi gibiydi. Çay başlamadan önce bu defa İstanbul’dan Rize’ye gene vapurla döner ve aynı heyecanları bir kez daha yaşardık.


Karadenizli bu zevki Truva ve Ankara gibi feribotlarla bir kez daha yaşadı. Ancak Özal’la başlayan budama faslı, Denizyolları İşletmesi’nin özelleştirilmesi ve ardından tamamen kapatılmasıyla tam bir yokoluş getirdi. Ankara ve Samsun feribotları şimdi sağda solda demirlemiş ve  çürüyerek jilet olmayı bekliyor.


Artık uzun yıllardır Karadeniz limanlarıyla İstanbul arasında bir deniz yolcu ulaşımı yok. Devletin çekildiği bu işi kârlı görmeyen özel sektör de yapmayınca, Karadenizli vapurlara hasret kaldı. Bugün 20-25 yaşına basan gençler “Karadeniz’de vapurda mı çalışırdı?” diye hayret ediyor.


Oysa Rusya ve Ukrayna gibi kıyıdaş ülkelerin ve hatta Orta Avrupa ülkelerinin Karadeniz’e işleyen bir sürü yolcu gemisi var. Adamlar ta Amerika’dan Cruise gemilerle gelip Karadeniz’e sefer yapıyorlar.


Bizce bu olay Türkiye Cumhuriyeti’nin büyük bir ayıbıdır. Yani yolcu vapurlarıyla Karadeniz’de bayrak gezdirememek. Karadenizliler bir an önce bu ayıba son verilmesini bekliyor.

 
Etiketler: KAYIP, GEMİLER:, KARADENİZ, VAPURLARI,
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
18 Haziran 2022
ACI ÇAY - I
08 Haziran 2022
ENFLASYON YA DA HAYAT PAHALILIĞI
27 Mayıs 2022
(DAS) DIŞA AÇIK SANAYİLEŞMEYİ BAŞARAMADIK!
17 Mayıs 2022
BİT COİN’DEN TÜRK COİN’E E – PARA
07 Mayıs 2022
RİZE’DE KAHVE TARIMI OLUR MU?
27 Nisan 2022
RİZE HAVA LİMANI AÇILIRKEN
20 Nisan 2022
KONUT SEKTÖRÜNDE YANGIN
08 Nisan 2022
ESKİ BAHARLARIN ANILARI
03 Nisan 2022
RİZE VE GÜBRE ZAMANI
27 Mart 2022
BİZİ PLANSIZLIK YIKTI - II
14 Mart 2022
BİZİ YIKAN PLANSIZLIK OLDU- I
01 Mart 2022
BİR 2 MART ÖYKÜSÜ
24 Şubat 2022
ŞEHİRLER VE SİMGELERİ: ÇAY BARDAĞI
14 Şubat 2022
KUZEYDEKİ MUHTEMEL SAVAŞ YAYILIRSA RİZE
08 Şubat 2022
SAAT BAŞI ARTAN FİYATLAR- HİPERENFLASYON
02 Şubat 2022
EVLEN(ME)..
25 Ocak 2022
KAÇINILMAZ BİR İHTİYAÇ: RİZE PSİKİATRİ HASTANESİ
16 Ocak 2022
HİKÂYE ANLATMA ÖYKÜLE
05 Ocak 2022
SOÇİ VE RİZE: BİR MUKAYESE
31 Aralık 2021
2022’YE GİRERKEN…
23 Aralık 2021
GÜBRE 10 BİN LİRAYI GEÇERSE…
12 Aralık 2021
GELECEK RİZE- II TELEFERİK VE DİĞERLERİ
01 Aralık 2021
GELECEK RİZE: BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ
23 Kasım 2021
YENİ KONUT KAF DAĞININ ARDINDA
14 Kasım 2021
İNŞAATLAR ÖLÜM KAPANI OLMAMALI
28 Ekim 2021
EFSANE DOKTORLARDAN BUGÜNLERE
19 Ekim 2021
RİZE’DE ALTERNATİF ENERJİLER
08 Ekim 2021
HES’TEN RES’E RİZE
03 Ekim 2021
KONUT PİYASASINDA NELER DÖNÜYOR?
27 Eylül 2021
HER İŞİN BAŞI SAĞLIK
19 Eylül 2021
RİZESPOR’UN DERDİ NE?
05 Eylül 2021
ÇAYELİNDEN ÖTEYE 2050
29 Ağustos 2021
HÂLÂ BEN AŞI OLMAM DİYEN VARSA?
28 Ağustos 2021
RİZE: PARLAK BİR GELECEĞİN KIYISINDA MI?
22 Ağustos 2021
TÜRKİYE: KAOSLAR ÜLKESİ Mİ, SÜPER GÜÇ MÜ?
17 Ağustos 2021
GELECEK BİLİM: 2 DÜNYA ARTIK İYİ BİR YER DEĞİL
11 Ağustos 2021
GELECEK KAVRAMI VE GELECEK BİLİM
04 Ağustos 2021
ESAS AFET
30 Temmuz 2021
AFGANLI AKINI VE RİZE
15 Temmuz 2021
AVRUPA KUPASININ ARDINDAN FUTBOLUN DA VİNCİLERİ: İTALYA
06 Temmuz 2021
ŞİRİN RİZE’DEN SORUN RİZE’YE – III APART KÖYLER
01 Temmuz 2021
ŞİRİN RİZE’DEN SORUN RİZE’YE – II
24 Haziran 2021
ŞİRİN RİZE’DEN SORUN RİZE’YE- I
15 Haziran 2021
RİZE VE EDEBİYAT
06 Haziran 2021
KANALİSTANBUL. İSTANBUL NİRE RİZE NİRE
02 Haziran 2021
PONTUSYA İDEA – BÖLGEMİZDEKİ SİNSİ TEHLİKE
29 Mayıs 2021
ÇAYKUR’UN ZARARLARI
22 Mayıs 2021
10 YIL
16 Mayıs 2021
100 YIL
12 Mayıs 2021
RİZE’DE ÇİP ÜRETİMİ: NEDEN OLMASIN?
10 Mayıs 2021
RİZE BEZİ, FERETİKO VE DİĞERLERİ: ÇAY DIŞI SANAYİİ
04 Mayıs 2021
KÖMÜRDEN OTOMASYONA: ÇAY SANAYİİNİN SORUNLARI VE GELECEĞİ
02 Mayıs 2021
RİZE’NİN KADERİ TURİZM Mİ?
Haber Yazılımı