Mustafa Semih ARICI KÖMÜRDEN OTOMASYONA: ÇAY SANAYİİNİN SORUNLARI VE GELECEĞİ
Yazı Detayı
04 Mayıs 2021 - Salı 13:45
 
KÖMÜRDEN OTOMASYONA: ÇAY SANAYİİNİN SORUNLARI VE GELECEĞİ
Mustafa Semih ARICI
 
 

Son yıllarda epeyce yükseltilen bacalardan çıkan kömür dumanı ve ona eşlik eden kavrulmuş çay kokusunun her Rizeli’nin dünyasında bambaşka bir yeri vardır. Dağlara doğru uzayıp giden vadiler boyunca yayılan ve özellikle geceleri burnumuza kadar gelen bu kokular buraların çay diyarı olduğunu ilân ederler.


Rahmetli Zihni Derin’in Rize’ye çay Tarımını getirdiği 1930’lardan beri varolan çay endüstrisinin handiyse bir asırlık mazisi var. Yani Rize’nin son bir yüzyıllık geçmişini onsuz düşünmek mümkün değil.


O zamanlar irili ufaklı çay atölyeleri şeklinde başlayan çay işleme sanayii zamanla yüzlerce işçinin çalıştığı fabrikalara dönüştü ve dünya kuru çay üretiminde ülkeyi üst sıralara taşıdılar.


Bugün geldiğimiz noktada kamu teşekkülü Çaykur yanında irili ufaklı birçok özel çay işleme tesisi yıllardır üretim yapıyor. Üretici ilişkileri çok iyi olmasa da Çaykur’un  günlük çay işleme kapasitesinin çok üzerinde gelen yaş çay akınını iyi-kötü göğüslüyorlar. Eğer onlar olmasaydı Çaykur bu akında boğulacak ve üretici daha fazla zarar görecekti.


Başta sektörün bel kemiği Çaykur olmak üzere Çay Endüstrisinin birçok problemi mevcut. Mesela yıllardır yeni fabrika yapılmıyor. Mevcutların da teknolojisi bir hayli eski. “ Kömürde dönerin makbul olması gibi kömürle kuru çay üretimi de makbul değilse” bu noktada 50 yıl gerideyiz demektir. Artık dünyadaki modern çay fabrikalarında el değmeden, tam otomasyonla üretim yapılıyor. “O zaman bu kadar işsize ne olacak?” dediğinizi duyar gibiyim ama başta Çaykur olmak üzere dünya çapında bir rekabet için iyi bir modernizasyon programı şart görünüyor.


İkincisi sadece kuru siyah çay üretmek ve paketlemesini yapmakla kalmayıp ürün gamını zenginleştirmek lazım. Mesela, bir “ Elek altı çay” efsanesi vardır. Bulabilen pekalâ buluyor diyorlar. Neden Çaykur bu rağbeti değerlendirip, “Para önemli değil. Yeter ki çok iyi bir hediyelik çay olsun” diyenler için bu çayı fazlaca üretip pazarlamaz? Geçen yıl Rize’den aldığım pahalı bir hediyelik çayın hiç beğenilmediğini öğrenince bayağı üzülmüştüm. İlâveten, zaten üretilmekte olan yeşil çay, beyaz çay, soğuk çay gibi ürünler yanında, şekerden tekstil ürünlerine, çay bardaklarından kağıt ürünlerine kadar çay temalı ve Çaykur logolu ürünler de imal edilip satışa sunulabilir.


Öte yandan pazarlama stratejileri de geliştirilip çeşitlendirilebilir. Çaykur’un büyük şehirlerde açtığı “çay kafeler” neden yaygınlaşmadı? Bu meyanda Rize Merkez’de inşaatı devam eden “Çay Çarşısı” iyi bir girişim olacaktır.


Her şeye rağmen çay, Türk Halkının en çok sevdiği, onsuz yapamadığı içecek. Hatta gelecekte Türk malı Uzay gemileri yapıldığında içinde mutlaka bir çay ocağı olacağına eminim. Bu nedenle hak ettiği yere mutlaka getirilmelidir.

 
Etiketler: , , , , , KÖMÜRDEN, OTOMASYONA:, ÇAY, SANAYİİNİN, SORUNLARI, VE, GELECEĞİ,
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
23 Kasım 2021
YENİ KONUT KAF DAĞININ ARDINDA
14 Kasım 2021
İNŞAATLAR ÖLÜM KAPANI OLMAMALI
09 Kasım 2021
KAYIP GEMİLER: KARADENİZ VAPURLARI
28 Ekim 2021
EFSANE DOKTORLARDAN BUGÜNLERE
19 Ekim 2021
RİZE’DE ALTERNATİF ENERJİLER
08 Ekim 2021
HES’TEN RES’E RİZE
03 Ekim 2021
KONUT PİYASASINDA NELER DÖNÜYOR?
27 Eylül 2021
HER İŞİN BAŞI SAĞLIK
19 Eylül 2021
RİZESPOR’UN DERDİ NE?
05 Eylül 2021
ÇAYELİNDEN ÖTEYE 2050
29 Ağustos 2021
HÂLÂ BEN AŞI OLMAM DİYEN VARSA?
28 Ağustos 2021
RİZE: PARLAK BİR GELECEĞİN KIYISINDA MI?
22 Ağustos 2021
TÜRKİYE: KAOSLAR ÜLKESİ Mİ, SÜPER GÜÇ MÜ?
17 Ağustos 2021
GELECEK BİLİM: 2 DÜNYA ARTIK İYİ BİR YER DEĞİL
11 Ağustos 2021
GELECEK KAVRAMI VE GELECEK BİLİM
04 Ağustos 2021
ESAS AFET
30 Temmuz 2021
AFGANLI AKINI VE RİZE
15 Temmuz 2021
AVRUPA KUPASININ ARDINDAN FUTBOLUN DA VİNCİLERİ: İTALYA
06 Temmuz 2021
ŞİRİN RİZE’DEN SORUN RİZE’YE – III APART KÖYLER
01 Temmuz 2021
ŞİRİN RİZE’DEN SORUN RİZE’YE – II
24 Haziran 2021
ŞİRİN RİZE’DEN SORUN RİZE’YE- I
15 Haziran 2021
RİZE VE EDEBİYAT
06 Haziran 2021
KANALİSTANBUL. İSTANBUL NİRE RİZE NİRE
02 Haziran 2021
PONTUSYA İDEA – BÖLGEMİZDEKİ SİNSİ TEHLİKE
29 Mayıs 2021
ÇAYKUR’UN ZARARLARI
22 Mayıs 2021
10 YIL
16 Mayıs 2021
100 YIL
12 Mayıs 2021
RİZE’DE ÇİP ÜRETİMİ: NEDEN OLMASIN?
10 Mayıs 2021
RİZE BEZİ, FERETİKO VE DİĞERLERİ: ÇAY DIŞI SANAYİİ
02 Mayıs 2021
RİZE’NİN KADERİ TURİZM Mİ?
Haber Yazılımı