Ceyhun KALENDER NAİL AMCA’NIN KÖPÜKLÜ AYRAN KUPASI
Yazı Detayı
20 Haziran 2022 - Pazartesi 09:14
 
NAİL AMCA’NIN KÖPÜKLÜ AYRAN KUPASI
Ceyhun KALENDER
[email protected]
 
 

Erzurum’da okuyanlar veya herhangi bir şekilde yolu bu şehre düşenler Hemşin Pastanesi’nde, Nail Amca’nın meşhur künefelerinden yiyip, kulplu bakır bardakta köpüklü ayranını içmiştir. İçmeyenler varsa bilsinler ki çok şey kaybetmişler.  Duvarlarında küçük, işlemeli hoş eşyalar size geçmişi yaşatırken, sağa sola serpiştirilen klasik müzik aletleriyle, modern enstrümanlarıyla yeteneğiniz varsa size küçük bir konser verme imkanı da sunardı bu mekan. Bazen bir udun sesine eşlik ederdik, bazen bir köy türküsünde hüzünlenirdik, bazen de bir aşk şiirinin namelerinde efkarlanırdık.  Buradaki muhabbetler, fıkralar, espriler de mekanla uyumlu olurdu ve sadece bir masada paylaşılmaz, kulak misafiri olan herkes konuşmanın bir parçası olurdu. Bir seferinde üniversiteye yeni başlayan bir arkadaşla otururken, “Buranın nesi meşhurdur?” diye sorunca, bir başka arkadaş da, “Kımızı!..” deyiverdi. Masada bir farklılık yaratmak isteyen arkadaş bir parmağını da kaldırıp Nail Amca’ya dönerek, “Nail Amca, bir kımız alabilir miyim?” seslenişinden sonra kısa bir sessizlik ve ardından belki de elli kişinin kahkahasıyla Hemşin’de hoş bir seda bırakmıştık.
 

Bu kısa tarih, coğrafya bilgilerimizi ve anımızı tazeledikten sonra asıl konumuza dönecek olursak; Rize Çay Çarşısında yapılan bardağın ince belli çay bardağına benzetilmeye çalışıldığı, ancak daha çok yoğurt bakracına mı, lahana kazanına mı, yoksa kulplu kahvaltı bardağına mı benzediği vatandaşlar arasında espri konusu olurken, Erzurum’da beraber okuduğumuz bir arkadaş da, “ Bu bardak sanki Nail Amca’nın kulplu ayran bayrağına benziyor.” demesiyle tartışmalara son noktayı koymuş oldu.


Değerli okuyucularım, aslında asıl konumuz bu da değil elbette… Yapılan bir yapı, bina, park, AVM veya her neyse… İş olsun diye eleştirmek veya savunmak akıl işi değil. Yapmacık ve akılcı olmayan eleştiriler, etkili ve haklı eleştirileri de zayıflatır. Bu sebeple bir eleştiri yaparken belli kriterlerimiz olmalı. Yoksa bana uymayan her yapıya ucube, benim kafama uyan her çalışmaya da şaheser diyebilirim.  Bu tutum sadece mimari için geçerli değil. Resim, müzik, heykel ve edebiyatta ortaya konan eserleri belki ben beğenmeyebilirim, ama eseri ortaya koyan sanatçı da eserini bana beğendirmek zorunda değil. Sana uymayan bir eseri de “ucube!” diye değerlendirmek, sanattan bihaber olmanın göstergesidir. Çünkü bazen yüzlerce ucube! üretilse bile, içlerin toplumun sıçrayışına sebep olabilecek bir eseri de bu toptancı anlayışımızla engelleyebiliriz.


Batı sanatta, edebiyatta Doğu’nun, özellikle de İslam dünyasının yüzyıllar önünde olmasının sebebi, İslam toplumlarındaki bu toptancı ve baskıcı anlayıştır.


Peki benim gibi arsası, binası, AVM’si olmayan, pek böyle hayaller de kurmayan, geçimini maaşıyla karşılayan insanlar yaşadığı şehirden ne bekler? Öncelikle yaşanabilir bir şehir… Bu göreceli bir kavram olsa da, gelişmiş ülkeler bu konuda bir standart yakalamış. Yoksa benim için bir şehirde yeşil alanlar önemliyken bir başka iş insanı için yeşil alanda yapılan bir AVM daha yaşanabilir bir alandır! Ancak dediğimiz gibi gelişmiş ülkeleri, eğitimli toplumları bu konuda örnek alacağız.


Çevre, trafik ve altyapı sorunlarını çözmüş, doğal ve tarihi dokusunu korumuş, çocuklar için uygun oyun alanları, parkları, bahçeleri olan, gençlere sosyal ve sportif alanlar sağlayan, yaşlılara mutlu olabilecekleri ortamlar sunan, kadınların günün her saatinde sokaklarında güvenle dolaşabildiği, temiz bir şehir ilk aklımıza gelen özelliklerdir.


Bu konularda yol almak bir süreç gerektirir ve siz çok iyi bir şehir planlamacısı olsanız da, geçmişte yapılan yanlış ve hatalı çalışmaları düzeltmek, onun üzerine kendi projelerinizi uygulamak oldukça zordur. Rize Belediye Başkanı Sayın Rahmi Metin’in bu konulardaki çabalarını görüyoruz. Ancak dediğim gibi yapboz tahtasına dönüşen sokaklar, parklar, bahçelerde bir standart tutturmak kolay değildir.


Şehir, aynı zamanda kuşaklar arası kültür aktarımını da sağlar. Anılar, yaşanmışlıklar, sevinçler, üzüntüler şehrin tarihi dokusuna ve mekanlarına işlenir; biz o dönemi yaşamamış olsak da mekanlar bize geçmişten bir şeyler fısıldar. Bu sebeple her ortamda, her parkta, her binada yenileme veya değişiklik yapılmaz. Örneğin bin yıla yakın geçmişi olan Okford Üniversitesi’nin binası ve çevresi, neredeyse hiç değişmeden günümüze kadar ulaşmıştır. Bizden, Rize’mizden bir örnek verecek olursak, Ziraat Çay Bahçesini herkes bilir. Rize’ye gelenlerin uğrak yeri; sıcak yaz aylarında Rizelilerin çay eşliğinde serinleyip muhabbet ettiği belli bir standardı, kalitesi olan hoş bir mekan… Ancak sanıyorum üç yıl önce bahçenin ortasında, boydan boya yapılan havuz ve fıskiyeler bahçedeki görüntüyü bozarken, havuzdaki sirkülasyonun sağlanamaması kirliliğe sebep olmuş, bu kirli su kurbağaların yaşam alanına dönüşmüş. Amaç, burada kurbağa popülasyonu sağlamak ve çay içenlere kurbağa sesi dinletmekse, bunu düşünenlerden özür diliyorum!


Park, bahçe, doğal ve tarihi yapılardaki değişiklikler daha tutarlı, kalıcı olmalıdır; tarihi binalar korunmalıdır. Örneğin Orta Cami’nin yıkılması çok büyük bir hataydı. Onun yerine on tane cami de yapsanız ortaya çıkan tarihi boşluğu dolduramazsınız. Yok yol yapılacaktı, cadde genişleyecekti, gibi mazeretler, özrü kabahatinden daha büyük, ifadelerdir ve kimseyi haklı çıkarmaz.


Tekrar ince belli çay bardağına dönecek olursak, dediğim gibi iş olsun diye eleştirmem. Gündüzleri pek hoş görünmese de geceleri yükseklerden hoş bir görüntü oluşturuyor. Ancak böyle bir AVM’nin Rize sahilinde yapılmasının faydası ve zararı zamanla ortaya çıkacaktır.


Burada benim merak ettiğim daha önemli ve cevaplanması gereken sorular var. İlgililer veya bilgililer cevaplarsa memnun olurum.


1-Bu AVM ve Çay Çarşısının arsası belediyeye mi, hazineye mi, yoksa yapan kişiye veya kuruma mı aittir?

2-Bu AVM inşaatını kim finanse etti, yani para kimden çıktı?

3-Bu AVM’nin işletme hakkı kime aittir, yani geliri kime veya hangi kurumlara gidiyor?


Bu şehirde yaşayan, şehrimizde ve ülkemizde olumlu ya da olumsuz yapılan işlerde kendini sorumlu hisseden bir sade vatandaş olarak soruyorum.


Çünkü gelecek kuşaklara karşı sorumluyuz. Bugün soramadığımız sorular, sorgulayamadığımız sorunlar zamanla bir kartopunun çığa dönüşmesi gibi hepimizi önüne katıp, irademiz dışında istemediğimiz bir yere bizi sürükleyebilir.


Akılcı ve bilimsel sorularımız, geleceğimizin erken uyarı sitemleridir.

 
Etiketler: NAİL, AMCA’NIN, KÖPÜKLÜ, AYRAN, KUPASI,
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
27 Haziran 2022
ÇAYKUR RİZESPOR SÜPER LİG’E NASIL ÇIKAR?
20 Mayıs 2022
BENCE DE KISKANIYOR…
01 Mayıs 2022
BU İŞLER BAKAN ZİYA SELÇUK’TAN ÖNCE BÖYLE DEĞİLDİ!
17 Nisan 2022
RUSLAR UKRAYNA'DA NEDEN KAZANAMADI?
26 Mart 2022
KARMA EĞİTİM
28 Şubat 2022
BİR TEZKERE HİKAYESİ
02 Ocak 2022
ÖĞRETMENİN EL KİTABI
14 Aralık 2021
DÜNYA DİLİ TÜRKÇE" KONULU KOMPOZİSYON YARIŞMASI
05 Aralık 2021
RİZE'DE MAÇ VAR AMA KİMSENİN HABERİ YOK!
24 Kasım 2021
HER SARSILDIĞIMIZDA, “İYİ Kİ ‘O’ VAR” DİYECEĞİZ
22 Ekim 2021
NEDEN VE NASIL DEMOKRASİ?
09 Eylül 2021
OKULLARDA TEST SONUÇLARININ POZİTİF ÇIKMASI DURUMUNDA NE YAPILMALI?
29 Temmuz 2021
ARTIK KİMSENİN DAYANMA GÜCÜ YOK!
18 Temmuz 2021
FELAKET GÜNÜ ÇEVRECİLİĞİ!
09 Temmuz 2021
MEMUR VE MEMUR EMEKLİLERİ HEDEFLENEN ENFLASYON KADAR MAAŞ ZAMMI GİRDABINA MAHKÛM OLMAMALI
04 Temmuz 2021
DOĞU KARADENİZ’DE TURİZME EL FATİHA…
17 Haziran 2021
ANDIMIZ İÇİN DAHA NE BEKLİYORUZ?
30 Mayıs 2021
MUSTAFA KEMAL ATATÜRK VE DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞI
13 Mayıs 2021
SİVİL TOPLUMDAN SİYASİ TOPLUMA…
25 Nisan 2021
25 NİSAN KIZILDERİLİ SOYKIRIMINI ANMA GÜNÜ”
23 Nisan 2021
KURTULUŞA GİDEN YOLDA TBMM’NİN AÇILIŞININ ÖNEMİ VE AYAKLANMALAR
15 Nisan 2021
DEĞERLER EĞİTİMİ!
30 Mart 2021
YALAN SANDIĞA SIĞMAZ!
17 Mart 2021
KİM, NASIL ANT İÇİYOR?
21 Şubat 2021
OKULLARDA KULLANILMAYAN BİLGİSAYAR VE TABLETLER ÖĞRENCİLERE VERİLSİN
04 Şubat 2021
PROMOSYON ÇAY ÜRETİCİSİNİN DE HAKKI…
29 Ocak 2021
MEB SINAV YAPMADI, ÖĞRETMEN BÜYÜK KAYIPTA… EŞİT İŞE EŞİT ÜCRET!
14 Ocak 2021
100 PUAN, 100 PUAN, 100 PUAN…
07 Ocak 2021
SİVİL TOPLUM...
17 Aralık 2020
EKMEK KAVGAMIZ
10 Aralık 2020
WEBO'YA YAPILAN IRKÇI SALDIRI, İNSAN HAKLARI EVRENSEL BEYANNAMESİ VE İNSAN HAKLARI GÜNÜ
07 Aralık 2020
DEMİRCİNİN KÖPEĞİ
30 Kasım 2020
UZAKTAN EĞİTİM SÜRECİNDE EN BÜYÜK SORUN,
20 Kasım 2020
OKUL ÖNCESİ ÖĞRETMENLERİ BAKICI DEĞİLDİR!
14 Kasım 2020
ÖĞRETMEN YALVARMAZ, ÖĞRETMEN EL AÇMAZ
05 Kasım 2020
KAYIP BÜYÜK, HESAP YANLIŞ
24 Ekim 2020
BEN KİMİM?
19 Ekim 2020
ACABA NEDEN?
07 Ekim 2020
EĞİTİM-ÖĞRETİM NEDİR NE DEĞİLDİR?
17 Eylül 2020
TÜRKİYE KAMU-SEN BU YIL DA EN FAZLA BÜYÜYEN KONFEDERASYON OLDU
18 Temmuz 2020
ASLINDA NE OLMUŞTU?
22 Haziran 2020
KAÇAK ÇAY
26 Mayıs 2020
İNSAN, ŞEHİR VE ŞEHİRCİLİK
18 Mayıs 2020
SÜREÇ ARTIK GERİ DÖNÜŞÜ OLMAYAN BİR YOLA GİRMİŞTİR
16 Mayıs 2020
İFTAR SOFRALARININ MALİYETİ CEP YAKIYOR
14 Mayıs 2020
ENGELLİ VATANDAŞLARIMIZI ANLAMAKLA YÜKÜMLÜYÜZ
09 Mayıs 2020
ÇAY DEYİP GEÇMEYİN!
29 Nisan 2020
KÜRESEL ISINMA NEDİR?
22 Nisan 2020
100. YILINDA O’NA BİR KERE DAHA MİNNET DUYGULARIMIZI BİLDİRİYORUZ
06 Nisan 2020
İnsanlığın Korkulu Rüyası Salgın Hastalıklar
20 Mart 2020
Ücretli Öğretmenler Çaresiz
17 Mart 2020
18 Mart Çanakkale Zaferi
23 Ocak 2020
ÜNİVERSİTELERDE GÖREV YAPAN İDARİ PERSONELE TAYİN HAKKI TANINMALIDIR.
14 Kasım 2019
“HAK MÜCADELESİNDE BEN DE VARIM” DİYORSANIZ…
03 Kasım 2019
HARCADIĞIMIZ HER KURUŞUN EN AZ DÖRTTE BİRİ VERGİYE GİDİYOR
29 Ekim 2019
BU KİBİR, BU İNAT, BU HASET NEDEN?
19 Ekim 2019
SATMAKLA DA BİTMEZ Kİ!
03 Ekim 2019
Turan Nedir? 3 EKİM TÜRK DÜNYASI
03 Haziran 2019
“BENİM ÇOCUĞUM YAPMAZ” DEMEYİN
27 Mayıs 2019
Lüküs Hayat
13 Mayıs 2019
Türkçe Resmiyetini 742 Yıl Önce Karamanoğlu Mehmet Bey İle Kazandı
08 Mayıs 2019
Ah Molla Molla
03 Mayıs 2019
3 Mayıs 1944 – Türkçülük Davası
07 Nisan 2019
Hele Bir Yürüyün de Yürüyüşünüzü Görelim
Haber Yazılımı