Mustafa Semih ARICI RİZE’DE KAHVE TARIMI OLUR MU?
Yazı Detayı
07 Mayıs 2022 - Cumartesi 08:28
 
RİZE’DE KAHVE TARIMI OLUR MU?
Mustafa Semih ARICI
 
 

Tek ürüne bağlı olmak bir yöre için çok zor ve risklidir. Çeşitli nedenlerle üretimde yaşanacak bir kesinti, o yörenin sosyo - ekonomik durumunda telafisi imkânsız yaralar açabilir. Keza petrolden emek sarfetmeden (Ne keşfi, ne çıkarılması ve ne de üretim tesislerinin kurulmasında Arapların bir katkısı olmadı. Her şeyi İngiliz ve Amerikalılar yaptı. Bu nedenle de petrol paraları sonuçta onların cebine akıyor) trilyonlarca dolar kazanan Arap ülkeleri bile uyandı. Başta BAE; turizm, ticaret, şehircilik ve hatta teknolojiye yatırım yaparak (Suudi - Mısır ortaklığı Neom Projesi) tek ürüne bağlı kalmaktan kurtulmaya çalışıyor.


Rizemizde de önceleri mısır, mandalina, lahana ve fasulye gibi bağ bahçe ürünleri ve de hayvancılık yapılırken çay gelince her şey bitti. Dağ taş çaylık oldu. Rize ekonomisi tamamen çayın tekeline girdi. Ünlü Rize satsuma mandalinası bile kayboldu gitti.


Son yıllarda bu tekeli kırmak için kivi gibi yeni ürünler geliştirilmeye başlandıysa da çok fazla yaygınlaşmadı ve rekoltesi sınırlı kaldı. Dünyada çay üreten ülkelere baktığımzda bir çoğunun tropikal kuşakta olduğunu görürüz ( Kenya, Seylan, Hindistan, Mianmar ) Bu iklimin özelliği, bol yağış ve güneşli olmasıdır. Konunun ilginç tarafı bu ülkelerin çayla beraber mısır, kivi ve kahve de yetiştirdiğidir. Öte yandan çay tarımı olmayıp, yalnızca kahve üreten bazı ülkelerde de mısır ve kivi üretiminin yapıldığını, Doğu Karadeniz ile benzer iklim özelliklerine sahip olduğunu görürüz. Tek farklı yan, buraların ortalama sıcaklık açısından çok daha yukarılarda  olduğudur (Ortalama sıcaklık 25-30 derece ve sıcaklık farkı çok az) Buna karşılık yağış rejimi açısından hemen hemen aynıdır ( yıllık yağış 2000-2300 mm.)


Bu tür benzer özellikler Rize ve çevresinde de kahve tarımı yapılabileceğini gösteriyor. Bugüne kadar hiç denendi  mi bilmiyorum ama rahmetli Zihni Derin’in çay bitkisini Rize toprağına alıştırmak için defalarca test yaptığını ve sonunda mutlu sona ulaştığını biliyoruz. Ben inanıyorum ki kahve için de böyle bir emek verilirse, Rize’nin toprak ve iklim özelliklerine elverişli bir kahve bitkisi yetişebilecek ve ürün verecektir.


Eğer bu başarılabilir ve ilin geneline yayılarak, çayın yanında ikinci ürün olarak kahve üretilebilinirse, Rize’nin sosyo-ekonomik seviyesi çok büyük bir sıçrama yapacaktır. Zira çay kiloyla satılırken kahve gramla satılır ve büyük bir gelir avantajı demektir.


Belki çok tekrarlanan bir sözdür ama eğer zoru başarmak istiyorsak imkânsız denilen yerden başlamanız gerekir.

 
Etiketler: RİZE’DE, KAHVE, TARIMI, OLUR, MU?,
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
27 Mayıs 2022
(DAS) DIŞA AÇIK SANAYİLEŞMEYİ BAŞARAMADIK!
17 Mayıs 2022
BİT COİN’DEN TÜRK COİN’E E – PARA
27 Nisan 2022
RİZE HAVA LİMANI AÇILIRKEN
20 Nisan 2022
KONUT SEKTÖRÜNDE YANGIN
08 Nisan 2022
ESKİ BAHARLARIN ANILARI
03 Nisan 2022
RİZE VE GÜBRE ZAMANI
27 Mart 2022
BİZİ PLANSIZLIK YIKTI - II
14 Mart 2022
BİZİ YIKAN PLANSIZLIK OLDU- I
01 Mart 2022
BİR 2 MART ÖYKÜSÜ
24 Şubat 2022
ŞEHİRLER VE SİMGELERİ: ÇAY BARDAĞI
14 Şubat 2022
KUZEYDEKİ MUHTEMEL SAVAŞ YAYILIRSA RİZE
08 Şubat 2022
SAAT BAŞI ARTAN FİYATLAR- HİPERENFLASYON
02 Şubat 2022
EVLEN(ME)..
25 Ocak 2022
KAÇINILMAZ BİR İHTİYAÇ: RİZE PSİKİATRİ HASTANESİ
16 Ocak 2022
HİKÂYE ANLATMA ÖYKÜLE
05 Ocak 2022
SOÇİ VE RİZE: BİR MUKAYESE
31 Aralık 2021
2022’YE GİRERKEN…
23 Aralık 2021
GÜBRE 10 BİN LİRAYI GEÇERSE…
12 Aralık 2021
GELECEK RİZE- II TELEFERİK VE DİĞERLERİ
01 Aralık 2021
GELECEK RİZE: BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ
23 Kasım 2021
YENİ KONUT KAF DAĞININ ARDINDA
14 Kasım 2021
İNŞAATLAR ÖLÜM KAPANI OLMAMALI
09 Kasım 2021
KAYIP GEMİLER: KARADENİZ VAPURLARI
28 Ekim 2021
EFSANE DOKTORLARDAN BUGÜNLERE
19 Ekim 2021
RİZE’DE ALTERNATİF ENERJİLER
08 Ekim 2021
HES’TEN RES’E RİZE
03 Ekim 2021
KONUT PİYASASINDA NELER DÖNÜYOR?
27 Eylül 2021
HER İŞİN BAŞI SAĞLIK
19 Eylül 2021
RİZESPOR’UN DERDİ NE?
05 Eylül 2021
ÇAYELİNDEN ÖTEYE 2050
29 Ağustos 2021
HÂLÂ BEN AŞI OLMAM DİYEN VARSA?
28 Ağustos 2021
RİZE: PARLAK BİR GELECEĞİN KIYISINDA MI?
22 Ağustos 2021
TÜRKİYE: KAOSLAR ÜLKESİ Mİ, SÜPER GÜÇ MÜ?
17 Ağustos 2021
GELECEK BİLİM: 2 DÜNYA ARTIK İYİ BİR YER DEĞİL
11 Ağustos 2021
GELECEK KAVRAMI VE GELECEK BİLİM
04 Ağustos 2021
ESAS AFET
30 Temmuz 2021
AFGANLI AKINI VE RİZE
15 Temmuz 2021
AVRUPA KUPASININ ARDINDAN FUTBOLUN DA VİNCİLERİ: İTALYA
06 Temmuz 2021
ŞİRİN RİZE’DEN SORUN RİZE’YE – III APART KÖYLER
01 Temmuz 2021
ŞİRİN RİZE’DEN SORUN RİZE’YE – II
24 Haziran 2021
ŞİRİN RİZE’DEN SORUN RİZE’YE- I
15 Haziran 2021
RİZE VE EDEBİYAT
06 Haziran 2021
KANALİSTANBUL. İSTANBUL NİRE RİZE NİRE
02 Haziran 2021
PONTUSYA İDEA – BÖLGEMİZDEKİ SİNSİ TEHLİKE
29 Mayıs 2021
ÇAYKUR’UN ZARARLARI
22 Mayıs 2021
10 YIL
16 Mayıs 2021
100 YIL
12 Mayıs 2021
RİZE’DE ÇİP ÜRETİMİ: NEDEN OLMASIN?
10 Mayıs 2021
RİZE BEZİ, FERETİKO VE DİĞERLERİ: ÇAY DIŞI SANAYİİ
04 Mayıs 2021
KÖMÜRDEN OTOMASYONA: ÇAY SANAYİİNİN SORUNLARI VE GELECEĞİ
02 Mayıs 2021
RİZE’NİN KADERİ TURİZM Mİ?
Haber Yazılımı