Recep Ali AKSOYLU SPORDA CİNSİYET AYRIMCILIĞINDA MEDYANIN, FEDERASYONLARIN ROLÜ
Yazı Detayı
23 Temmuz 2021 - Cuma 09:57
 
SPORDA CİNSİYET AYRIMCILIĞINDA MEDYANIN, FEDERASYONLARIN ROLÜ
Recep Ali AKSOYLU
recepali@rizeninsesi.net
 
 

Periyodik yıllarda yapılan şampiyonalar, olimpiyatlar haricinde yaz aylarına damgasını vuran spor dallarının başında plaj voleybolu, plaj hentbolu gibi sporlar gelir. Öyle ki her iki branş son yıllarda Uluslararası Federasyonlar tarafından yarışma takvimlerine dahil edilip, Dünya ve Olimpiyat şampiyonalarında vitrine de artık çıkıyor.


Plaj sporlarında erkeklerin atlet-şortla oynamasına izin verilirken, kadınların sporcu sutyeni ve bikini altı giymeye mecbur bırakılmasını spor çevrelerinde ayrımcılık olarak değerlendirenler azımsanamayacak kadar çok. Nitekim Norveç milli kadın plaj hentbolu takımı, bikini zorunluluğuna tepki koymak için Bulgaristan’da yapılan Euro 2021 turnuvasına şortla çıktı.


Turnuvada İspanya'ya karşı bronz madalya maçına kalçalarını kapatan elastik şortlarla çıkan Norveç kadın millileri, Avrupa Hentbol Federasyonu Disiplin Komitesi tarafından 'uygunsuz' giyindikleri gerekçesiyle 1500 Euro para cezasına çarptırdı.


Norveç Federasyonu da Uluslararası Hentbol Federasyonu'nun (IHF) kurallarının gereği giyilmesi gereken bikini yerine şort giydikleri için oyuncularına, takımlarına verilen 'her türlü cezayı ödeyeceklerini' açıklayarak destek verdi. Sadece kendi ülkeleri değil ayrımcılığa karşı birçok kesimden de İskandinav kadınlara destek mesajı geldi.


Farklı bir örnek de Mart ayında Katar’da düzenlenen FIVB Doha Açık Plaj Voleybolu Turnuvası’nda yaşanmıştı. Katar'ın kadın sporcuların bikini giymesini yasaklamasına karşı Alman milli takımının “iş kıyafetlerimizi giymemiz engelleniyor" mottosuyla boykot tehdidinde bulunması üzerine Uluslararası Voleybol Federasyonu'nun (FIVB) müdahalesiyle Katar yönetimi yasaktan dönmüştü.


Oysa federasyon "ev sahibi ülkenin kültürüne ve geleneklerine saygısızlık" olduğunu söylediği bir kural olarak, kadın oyunculardan normal bikiniler yerine gömlek ve uzun şort giymelerini önce istemişti. Ancak daha sonra beklenmeyen bir gelişme olmuş ve kararından döndüğünü duyuran Katar Voleybol Birliği, bikini giyen oyuncular üzerinde 'hiçbir kısıtlama' olmayacağını açıklamıştı.


Neticede erkek oyuncuların dizlerine kadar inen şortlar giymesine izin verildiği turnuvalarda kadın sporcuların bikini giymeye zorlanması akla mantığa uymadığından olsa gerek, bu konu plaj sporları çevrelerinde uzunca bir süredir tartışma konusu idi.  


Resmi spor turnuvalarında cinsiyetçiliğin hala bu kadar yaygın halde olması karşısında mevcut kuralları değiştirmeye yönelik Norveç'ten gelen öneri, kamuoyu desteğine rağmen kabul görür mü emin değilim. Ama en azından önümüzdeki aylarda ilgili organlar tarafından cinsiyet ayrımcılığının en azından bu yönünün tartışılacağı kesin. Hatta bu adımın meyvesi mi bilemiyorum; başlamak üzere olan Tokyo Yaz Olimpiyat Oyunlarında kadın plaj voleybolu takımları isterlerse bikini ya da mayo yahut tişört-şort giyerek maçlara çıkabilecek.


Konuyu salt plaj sporlarında kadının kıyafeti olarak değil de Dünya’da 1980’lerden bu yana dile getirilmeye başlanan, Türkiye’de de yaklaşık on yıldır araştırma konuları arasında kendine bir yer bulmaya başlayan spor alanında toplumsal cinsiyet konusuna dikkat çekmek için ele aldım.


Sosyolojide "cinsiyet" biyolojik farklılıkları, "toplumsal cinsiyet" ise sosyo-kültürel farklılıkları ifade etmek için kullanmakta. Toplumsal cinsiyet kavramı, kadın ve erkek arasındaki biyolojik farklılıklardan ziyade kültürel ve psikolojik farklılıkları ifade etmekte.


Medya, Spor ve Toplumsal Cinsiyet


Spor ve toplumsal cinsiyet ilişkisinin en belirgin olduğu alanlardan başında gelen basının; sporcu kadını betimlerken seçtiği ifadeler sporcu kimliğinden önce kadınlık vurgusunu ön plana çıkardığı, sporda kadın başarısının sıra dışı bir durum olarak gösterdiği ve bu şekilde sporda kadını ikincilleştiren yargıları pekiştirdiği görülüyor. Hatta birbirlerine ihtiyaç duyan ve birbirlerini tamamlayan iki alan olan Spor Medyasında kadınların bazen -üzülerek ifade edeyim- sadece “konu mankeni” olarak nitelenebilecek tarzda görsel amaçlı yer aldıkları görülebilmekte. Başarılı olan kadın sporcuları ele alan haberlerde “kadınlık ve dişilik” özelliklerinin başarılarının önüne alınması son derece üzücü. Kadın bedeninin spor medyasında görsel bir zenginlik olarak kullanılması, uluslararası federasyonların da bu yaklaşımlarda olması pek hoş olmasa gerek.


Oysa ki günümüzde kadınların spora katılımı hususunda yerleşik algılar değişmeye başlamış, kadınlar erkeklerde yarışır hale gelmiş, daha önce görmeye alışık olmadığımız veya sadece erkeklerin yarıştığı birçok spor branşında kadınlar varlıklarını gösterebilmektedirler.


Fotoğraf bu ise medya da, federasyonlar da artık kadını sadece sporcu olarak görmeli.


Elbette cinsiyet ayrımcılığının çok daha farklı yönleri de var; en basitinden istihdam zorlukları, ücret adaletsizlikleri gibi. Onları da, diğerlerini de artık başka bir yazıya.

 
Etiketler: SPORDA, CİNSİYET, AYRIMCILIĞINDA, MEDYANIN,, FEDERASYONLARIN, ROLÜ,
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
11 Eylül 2021
İLKİ AÇILMADAN RİZE’YE İKİNCİSİNİN AÇILMASINI ÖNERİYORUM .
05 Haziran 2021
SANAYİCİ DIŞ PAZARA YÖNELİNCE İÇERDE ÜRETİM, SATIŞ DURMA NOKTASINDA!
02 Mayıs 2021
TFF 1.LİGDE MÜTHİŞ ZİRVE YARIŞI
20 Nisan 2021
BU RAMAZAN KOMŞUMUZUN KALBİNE DOKUNALIM
20 Ocak 2021
AVRUPA’NIN EN YAŞLI LİGİNDE GENÇ FUTBOLCU OLABİLMEK!
18 Ocak 2021
DÜNYA YILDIZI MESUT ÖZİL LİGİMİZE RENK KATACAK
05 Ocak 2021
YENİ ASGARİ ÜCRETİN EMEKLİ VE ORTANCA MAAŞLARINA BASKISI
13 Aralık 2020
TOMAS HOCANIN ÇAYKUR RİZESPOR’U 7 SEZONUN EN İYİSİ
07 Kasım 2020
PAZAR'DA YAPIMI DEVAM EDEN HAVALİMANINA "AHMET MESUT YILMAZ" ADININ VERİLMESİ YAKIŞANDIR, VEFA BORCUMUZDUR.
06 Ekim 2020
PANDEMİDE KİŞİSEL HİJYEN İÇİN ORTAMLARIN TEMİZLİK VE BAKIMININ ÖNEMİ
20 Temmuz 2020
DÜŞECEK SON İKİ TAKIM ARASINDA Ç RİZESPOR OLABİLİR Mİ?
13 Temmuz 2020
FATİH’İN MİRASI AYASOFYA’NIN KİLİSE OLMAMASINI SAĞLAYAN ATATÜRK’E MÜTEŞEKKİRİZ
10 Haziran 2020
PERAKENDE DE STOK YÖNETİMİ
26 Mayıs 2020
KÜÇÜK ŞEYLERDEN DE MUTLU OLABİLİYORUZ
05 Mayıs 2020
GURBETTEKİ ÇAYCI RİZELİ İÇİN ÜMİDİMİ KORUYORUM
08 Nisan 2020
KREDİLER 3 AY ÖTELENDİ, PEKİ ÇEK’LER NE OLACAK?
24 Mart 2020
İÇİMİZ DIŞIMIZ CORONA. HEPİMİZİ ALDI HORONA!
03 Mart 2020
ÜNAL KARAMAN’A CAMİANIN DESTEĞİ TAM
01 Mart 2020
ARTIK GERİ DÖNÜŞÜ YOK, TEMİZLEYİP DÖNECEĞİZ İNŞALLAH
26 Şubat 2020
ÇAYKUR RİZESPOR LİGDE KALACAKTIR
06 Şubat 2020
EUROLİG’DE EFES – FENERBAHÇE FİNALİ NEDEN OLMASIN
13 Ocak 2020
EKREM ORHON’U “ANLA”YABİLMEK
29 Aralık 2019
TÜRK MALI MI, YERLİ Mİ?
19 Aralık 2019
SAMSUN'DAN SARP'A... YHT... EMİN MİSİNİZ ?
07 Aralık 2019
DOĞA OKULLARINDAKİ KRİZ VE KAMUNUN SORUMLULUĞU
30 Kasım 2019
KONU İSTİHDAM. RAKAMI DEĞİL NİTELİĞİ ÖNEMLİ
16 Ekim 2019
İSTANBUL’DA RİZE GÜNLERİ BUGÜN BAŞLIYOR
28 Eylül 2019
DÖNDÜK MÜ YİNE BAŞA!
27 Eylül 2019
RİZE ÇAYI VE ANZER BALI İÇİN COĞRAFİ İŞARET TESCİLİ
25 Eylül 2019
FERETİKONUN COĞRAFİ TESCİLİ VAR, KENDİSİ ?
08 Eylül 2019
KARADENİZ FOLKLORUNDA ARMONİK VE BAĞLAMA
27 Ağustos 2019
VAMPİR KELEBEK RİCANIA SIMULANS’IN DETAYLI HİKÂYESİ
07 Ağustos 2019
BABA REİSİN VEFATININ 36. YILINDA ÇAYHAN ABLA
28 Haziran 2019
MURİÇİ SATIP MURİÇ ALAMAYACAKSAN SATMAYACAKSIN
27 Haziran 2019
ABD ve Kanada takımlarından oluşan MLS liginin en iyi ‘11’nde bir Rizeli.
21 Mayıs 2019
YENİ EĞİTİM MATEMATİKSİZ Mİ? EĞİTİM SİL BAŞTANA ELEŞTİRİLERE DAİR
03 Mayıs 2019
Anayasası Olmayan İşletmeler / Aile İşletmelerinde Kurumsallık
09 Nisan 2019
Rize'de 12 çiftçi Kenevir ekim izni istedi Ama...
Haber Yazılımı