RİZENİNSESİ'NE KONUŞTU. ÇAY DA 3 OLMAZSA OLMAZIMIZ VAR

Rize Ticaret Borsa Başkan ve Ulusal Çay konsey Başkanı Mehmet Erdoğan RizeninSesi Haber Müdürümüz Bayram Arif TURAN 'a özel açıklamalarda bulundu . Haber Müdürümüz Bayram Arif TURAN sordu Başkan Mehmet ERDOGAN Cevapladı. 

Rize Ticaret Borsasında gerçekleştirilen röportajın Tamamı. 

B. Arif TURAN: Sayın ERDOGAN, Başkan seçildiğinizden günümüze, başkanlık sürenizi kısaca açıklarmışsınız?

BAŞKAN          : Turan Bey, Başkan seçildikten sonra bütün bölgemizdeki paydaşlarla ikiye bir görüşmeler yaptım, çıkardığım sonuç itibariyle yol haritamı yönetimimle birlikte oluşturduk. Yaptığım bütün çalışmalarda ekip arkadaşlarıma danışarak ve görüşerek yapmaya özen gösterdim. Bugüne kadar yaptıklarımızı ve bundan sonrada yapacaklarımızı Müstahsilimizi-Sınayıcılarımızı-Devletimizi-münevver bir seviyeye taşımaktır. Geçmişte de, bugünde, yarında bu felsefe ışığında çalışmalarda bulunduk ,bulunmaya devam edeceğiz.

B. Arif TURAN: Sayın ERDOGAN, Ticaret Borsası nedir? 

BAŞKAN          : Bayram Bey,5174 sayılı kanuna göre Kurulmuş resmi bir kurumdur. 

B. Arif TURAN: Sayın ERDOGAN, Ticaret Borsası Hangi Tarımsal veya Sanayi Ticaret ürünleri için faaliyetlerde bulunur? 

BAŞKAN          : Turan Bey, Ticaret Borsası Her il de olduğu gibi katma değer sağlandığı Tarımsal - Hayvancılık -Denizcilik(balık)sektörü için çalışmalar yapar. Rize'de Ticaret Borsamız, Çay sektörü-Fındık sektörü-Çanlı Hayvan ve tarımsal ihracatla ilgili tesciller yapar. Ve aynı zamanda Devlete gerçek verilerin ulaştırmasını da sağlar.

B. Arif TURAN: Sayın ERDOGAN, Ulusal Çay Konseyi nedir?

BAŞKAN          :  Sayın Bayram Bey, Ulusal Cay konseyi,2008 de çıkan kanunla Resmi olarak kurulmuş resmi ve tüzel kurumdur.

B. Arif TURAN: Sayın ERDOGAN, Ticaret Borsası ile Ulusal Çay konseyinin Yaş Çay ile alakalı faaliyetleri var mı?

BAŞKAN          : Turan Bey, Ticaret Borsasının Görevi olmasa da Yaş Çay ve müstahsille ilgili bütün çalışmalara katılır, Yapılacak olumlu bütün faaliyetleri destekler Fakat Yaş Çay, Ulusal Çay Konseyinin bir fi il görevi içindedir. Çayla ilgili çalışmalar yapmak, müstahsilin kaliteli ve katma değerli ürün üretimini sağlamak, müstahsilin alin terinin kazanımını sağlamak Ulusal Çay Konseyinin ana görevidir.

B. Arif TURAN: Sayın ERDOGAN, Ticaret borsasının üye sayısı ne kadardır?

BAŞKAN          : Bayram Bey, 236 dır.Bunların,160 tanesi Çay sanayıcısı, geri kalanı Kasap fındıkçı ve ihracat yapan firmalardır.

B. Arif TURAN: Sayın ERDOGAN,  Ticaret Borsasının Yaş Çay üreticisi ile doğrudan bir bağlantısı var mı?

BAŞKAN          : Bayram Bey, YOKTUR.

B. Arif TURAN: Sayın ERDOGAN, Rize Ticaret Borsası Yaş Çaydan kesinti yapıyor mu?

BAŞKAN          : Turan Bey, Evet yapıyor. Ticaret Borsası, Yaş Çayın Devlet tescilinden Binde iki kesinti yapıyor. Bu kesintiyi yaş Çay fabrikaları yapıyor. Müstahsilin yüzde dört ödeyeceği stopaj vergisini Yüzde ikiye düşürür. Yani kısaca Borsa Tescil sayesinde vatandaşın cebine yüzde iki para kalır.  2021 yılı mubayaasında müstahsilin cebine bırakılan para eski para ile 98 Trilyondur.

B. Arif TURAN: Sayın ERDOGAN, Kuru Çay için ARGE veya laboratuvar çalışmaları yapılıyor musunuz?

BAŞKAN          : Bayram Bey, Kesinlikle çalışmalar yapılıyor Önceleri bu çalışmalar Borsa içerisinde yapılıyordu. Günümüzde bu çalışmalarımız, Çayeli ilçemizdeki araştırma merkezimizde yapılmaktadır. 

B. Arif TURAN: Sayın ERDOGAN, Bu Bölgede Ticaret Borsasının sosyal ve kültürel faaliyetleri var mı?

BAŞKAN          : Turan Bey, Borsa olarak elimizden geldiğince bu faaliyetlere katılıyor destek de veriyoruz.

B. Arif TURAN: Sayın ERDOGAN, Rize Ticaret Borsası Dünyada Kabul Gören bir Borsamı .?

BAŞKAN          : Turan Bey, Rize Ticaret Borsası, Dünya Ticaret örgütü üyesidir. Dünya Gıda örgütü üyesidir. Uluslararası Çay federasyonu üyesidir. 

B. Arif TURAN: Sayın ERDOGAN, Rize Ticaret Borsasını denetleyen bir kurum var mı?

BAŞKAN          : Bayram Bey, TOBB ile Sanayi ve Ticaret Bakanlığı denetliyor.

B. Arif TURAN: Sayın ERDOGAN, Ticaret Borsasında kaç kışı istihdam ediliyor?

BAŞKAN          : Bayram Bey, Ticaret Borsa binamızda 17 si olmak üzere CAYMER'de 27 kişi istihdam ediyoruz.

B. Arif TURAN: Sayın ERDOGAN, Özel sektör sanayıcıları bu sezon ne miktarda yaş Çay aldı?

BAŞKAN          : Bayram Bey, 580 bin Ton yaş Çay almışlardır.

B. Arif TURAN: Sayın ERDOGAN, Gecen Yıldan Bu yıla, Özel sektör ambarlarına kuru Çay Kalmış mıydı?

BAŞKAN          : Turan Bey, 2020 yılından 2021 yılına girerken özel sektör sınayıcılarının depoların da 35 bin ton cay stoku bulunuyor du.

B. Arif TURAN: Sayın ERDOGAN, Ticaret Borsasının Özel Fab. Sahiplerinin düşük yaş Çay taban fiyat belirlemelerinde yaptırımı olabilir mi?

BAŞKAN          : Turan Bey, Ticaret Borsasının kanunen öyle bir yaptırım ve yetkisi yoktur.

B. Arif TURAN: Sayın ERDOGAN, Sanayiciler olarak bu ilin spor kulüplerine festivallerine yeterince destek oluyor musunuz? Büyük bir kanaat olmuyorsunuz yönünde?

BAŞKAN          : Turan Bey, Biz Ticaret Borsası olarak gerek ÇAYKUR Rizespor'a ve gerekse ÇAYKUR Rizespor alt yapısına Futbol dan Kano ya kadar bütün alt amatör branşlara elimiz geldiğince destek oluyoruz. Birkaç kelemle sayarsak , Deplasman giderleri, formaları gibi masrafları oluşturmaktadır.

B. Arif TURAN: Sayın ERDOGAN, Yasal olmayan yollardan ülkemize kaçak çay geliyor mu?

BAŞKAN          : Bayram Bey, Maalesef geliyor.

B. Arif TURAN: Sayın ERDOGAN, Çayımızı Dünya'ya neden pazarlayamıyoruz. Özel sektör bu konuda neden kendine pay çıkarmaz?

BAŞKAN          : Bayram Bey, Evet, Dünya Çay Pazarında olmamız lazım. Bunun da lokomotifini özel sektör çekmelidir. Yurt içinde yapmış olduğumuz pazar rekabetini yüze ellisini yurt dışına özel sektör olarak ayırmamız gereklidir. Bunun için yapmamız gereken şey kaliteyi artırmaktır. Bu konuda iğneyi kendimize çuval dizi başkalarına batırmalıyız.

B. Arif TURAN: Sayın ERDOGAN, Faizlerin yüksek oluşu kampanya döneminde yaş Çay taban fiyatını etkiledi mi sizce?

BAŞKAN          : Bayram Bey, Kesinlikle negatif yönde etkiledi.

B. Arif TURAN: Sayın ERDOGAN, Çay çarşısı projesinin amacı nedir?

BAŞKAN          : Bayram Bey, Bu projeyi birkaç ana başlıklarla sıralayabilirim. Birincisi, Çay sanayicilerinin ve özel Çay üreticilerinin bir arada olmasını sağlamak. ÇAYKUR dahil bütün Çay sektörünün buluştuğu bir yer olması. İkincisi, Rize'ye yani ilimize gelen turistlerin, uğrak yeri olmasını sağlamak. Üçüncüsü, İstihdama katkı sağlamak, ekmek ekmek Sayın Turan.

B. Arif TURAN: Sayın ERDOGAN, Çay çarşısındaki işletmeleri veya Bardak içindeki tesisleri Kimlere vereceksiniz. Bu konuda bir kriteriniz var mı ?

BAŞKAN          : Turan Bey, Bu tesisi kurmuş olduğumuz Çay çarsısı AŞ. Yönetecek. Bütün tesisler daha önce belirlenmiş kriterlerden puan usulü en yüksek puanı almış olandan aşağıya doğru sıralanarak teslim edilecektir. Bu kriterlere örnek verir isek İstek de bulunanlardan ARGE ve İNOVASYON çalışmalarınız var mı veya sıra dışı üretim yapıyormuşsunuz gibi kriterler isteyeceğiz.

B. Arif TURAN: Sayın ERDOGAN, Çay Bardağının içinde ofisler olacak mı, bunları birilerine tahsis edecek mısınız?

BAŞKAN          : Turan Bey, Çay bardağının içinde kesinlikle ofis olmayacaktır.

B. Arif TURAN: Sayın ERDOGAN, Çay bardağını şahsen ben istihdam kapsı gördüğümden olumlu bakmama rağmen birçok eleştiri var, bu konuda ne düşünüyorsunuz?

BAŞKAN          : Turan Bey, Çay çarsısında yaklaşık 180 kışı istihdam edilecek yine ekmek ekmek diyorum.

B. Arif TURAN: Sayın ERDOGAN, Çay kanunda olmazsa olmaz kanun ne olmalı?

BAŞKAN          : Bayram Bey, Üç tane olmazsa olmaz maddem var. Birincisi, Yaş Çay taban Fiat'ı. İkincisi, Kuru Çay stant istasyonu. Üçüncüsü, Kuru Çay borsa satış sistemi.

B. Arif TURAN: Sayın ERDOGAN, Yaş Çay taban Fiat uygulaması yasalaşırsa bu serbest Fiat ekonomisi uygulayan ülkemizde uluslararası sıkıntı olur mu?

BAŞKAN          : Bayram Bey, Yaş Çay Taban Fiat kanunu uygulaması Dünya Ticaret örgütünün kurallarına aykırı değildir. Çünkü Çayımız milli ve stratejik bir ürün kategorisindedir. 

B. Arif TURAN: Sayın ERDOGAN, Yaş Çay taban Fiat uygulamayan sanayicilere devletin hangi kurumu müdahil olacak?

BAŞKAN          : Bayram Bey, Ona çıkarılacak kanun karar verecek.

B. Arif TURAN: Sayın ERDOGAN, Çay alanlarının genişletilmemesi yasa ile korunup belirlenmişken bu kanun uygulanmıyor bu konuda düşünceleriniz nedir?

BAŞKAN          : Bayram Bey, Bu konuda bölgesel ve yerel siyaset-ÇAYKUR-Tarım Bakanlığı bu çay alanlarının genişletilmesini engellemelidirler. İleriki yıllarda çok büyük kuru Çay stoku oluşabilir. Yapılan ruhsatsız alanlar, arz talep dengesini daha fazla bozacağından, müstahsilin üzerine Fiat dengesi bozularak binecektir. Bu konuda bütün paydaşlar duyarlı olmalıdır.

B. Arif TURAN: Sayın ERDOGAN, Dünyada bizim Çaydan ucuz satılan kuru Çay var mı?

BAŞKAN          : Turan Bey, Var. Vietnam Kuru çayı. 

B. Arif TURAN: Sayın ERDOGAN, Geçtiğimiz yıl  Ovit dağında kaza yapan kamyondaki Çay in akıbeti ne oldu. Yasal olmayan yollardan gelen kuru çay mıydı?

BAŞKAN          : Turan Bey, Yasal yollardan gelen Kuru Çaydı.

B. Arif TURAN: Sayın ERDOGAN, Bu bölge insanına Ulusal Çay Konsey Başkanı ve Ticaret Borsası Başkanı için bir mesajınız var mı?

BAŞKAN          : Turan Bey, Bu Bölge insanımıza birincisi ÇAYKUR'a sahip çıkılması gerek tığını, hem müstahsilin he mide Çay sektörünün garantörünün ÇAYKUR olduğunun bilinmesini istiyorum. ÇAYKUR hem zarar he mide kâr amacı gütmemesi gerekiyor. Çıkarılacak devletin veya yereldekilerin önerisiyle Çay kanununa sahip çıkılmalı. Çay sektörünün 1984 yılından günümüze kadar, yüzde üç yüz büyüten özel sektöre de sahip çıkılmalı. Çayımızı en kaliteli ve en doğal şekilde üretmeliyiz. Özel veya kamu fabrikalarımızı modernize ederek dünyanın en kaliteli Çayının üretilmesini sağlamalıyız.2013 yılında hedef koyduğumuz dünyaya 50 bin ton kuru Çay satmalıyız hedefine ulaşmak için çalışmalıyız. Mutlu çiftçi-mutlu sanayıcı-mutlu devlet-mutlu tüketici anlayışını mutlak hayata geçirmeliyiz. Bütün bu düşünceleri uygulamak için hep beraber top yekûn sanayıcı-müstahsil-devlet birbirine sahip çıkarak gerçekleştirebiliriz. Bu düşüncelerle bütün Çay dostlarına sevgi ve saygılarımı sunarım. Bu söyleşiyi yapmanızdan ötürü sizi ve RizeninSesi haber sitesini kutluyorum. .