YAŞ ÇAY TABAN FİYATI YETERLİ Mİ?

Tarım Bakanlığının kısa basın açıklamasını Meclis’teki mikrofondan okuyan Mertoğlu, taban fiyatın bu yıl 35 TL olduğunu belirterek, fiyatın enflasyonun üzerinde olduğuna vurgu yaptı.

Haber/Yorum: Adnan ONAY

Türkiye’de çay üretimi ağırlıklı olarak Doğu Karadeniz bölgesinde (Rize, Trabzon, Artvin, Giresun) yapılıyor. Yaklaşık 200 bin civarında üretici aile çay tarımıyla uğraşıyor. Çaylık alanlar 800 bin dekarı aşarken, yıllık yaş çay rekoltesi son yıllarda 1,3-1,4 milyon ton bandında seyrediyor. 2025 sezonunda rekolte 1 milyon 338 bin ton olarak kayıtlara geçti. Bu rakam, bir önceki yıla göre yaklaşık %7-8 oranında bir gerileme gösterdi. Gerilemede iklim koşulları, budama ve gübreleme uygulamaları gibi faktörler etkili oldu. Bu nedenle üreticiler, bu yıl tatmin edici bir fiyat beklentisi içindeydi.

Yaş çay taban fiyatının kilogram başına 35 TL olarak açıklanması, sektörde beklenen bir rakam olarak değerlendiriliyor. Bu fiyat, önceki yıllara göre belirgin bir artışı temsil etmekle birlikte, üreticilerin artan maliyetleri karşısında bazıları tarafından yetersiz görülüyor.

Geçmiş verilere bakıldığında, 2024’te 19 TL olan yaş çay fiyatı 2025’te 25,44 TL’ye yükselmişti (%34 artış). 2026’da açıklanan 35 TL ise önceki yıla göre yaklaşık %37,6’lık bir artış anlamına geliyor. Ancak bu artış, gübre, mazot, işçilik ve nakliye gibi temel girdilerdeki sert yükselişler dikkate alındığında yetersiz bulanlar tarafından eleştiriliyor.

Bu yıl belirlenen rakam, ziraat odası ve ticaret borsası gibi kuruluşların talep ettiği taban fiyata yakın olsa da, sektörün neredeyse tamamı destekleme primi eklenmesini talep ediyordu. En az 1 TL destek primi verilmesi bile tabloyu çok daha olumlu hale getirebilirdi.

Öte yandan, işin bir de tüketici tarafı var. Yaş çaya yapılan zam, doğal olarak kuru çay fiyatlarına da yansıyacaktır. Bu artışın tüketiciye nasıl yansıyacağı ise şimdilik belirsizliğini koruyor. Türkiye, dünyanın en yüksek kişi başı çay tüketimine sahip ülkelerinden biri olduğu için iç talep dinamikleri yakından izleniyor.

Genel olarak, 35 TL’lik yaş çay taban fiyatı, tarım politikalarının bir parçası olarak sektörün sürdürülebilirliğine katkı sağlamayı amaçlıyor. Ancak enflasyon, iklim değişikliği ve üretim maliyetlerindeki artışlar, önümüzdeki dönemde de çay sektörünün karşı karşıya kalacağı temel zorluklar olarak öne çıkıyor.

Yeni sezonun hem üreticiler hem de sektör açısından hayırlara vesile olmasını dilerim.