Rizeli Kaçar; Ancak burada sorulması gereken çok önemli bir soru var:

COP31’de dünya iklimi konuşuyor: Alınacak kararlar doğanın kaderini değiştirecek mi?

Antalya'da düzenlenen COP31'de dünya iklim krizine çözüm ararken, Birlik Haber Ajansının  /BHA) Rizeli Genel Müdürü Gazeteci Muhammet Kaçar, COP31’i değerlendirdi. 

Zirvelerde alınan kararların doğaya, insan hayatına ve afet riski altındaki yerleşimlere ne ölçüde yansıyacağını soran Kaçar, Türkiye'de yıllar önce açıklanan iklim eylem planlarının sonuçları da mercek altına aldı.BHA Genel Müdürü Gazeteci Muhammet Kaçar’ın yazısı şöyle:

"Antalya, dünyanın en önemli iklim buluşmalarından COP31'e ev sahipliği yapıyor. İklim değişikliği, küresel ısınma, biyolojik çeşitliliğin korunması ve sürdürülebilir gelecek için atılması gereken adımlar masaya yatırılıyor.

Ancak burada sorulması gereken çok önemli bir soru var:

Zirve salonlarında verilen sözler, kuruyan bir gölün kıyısında, bir çiftçinin tarlasında ya da sel riski altındaki bir mahallede neyi değiştirecek?

Çünkü iklim krizi artık geleceğin değil, bugünün meselesi.

WWF'nin Yaşayan Gezegen Raporu'na göre, 1970 ile 2020 yılları arasında izlenen omurgalı yaban hayatı popülasyonlarında küresel ölçekte ortalama yüzde 73'lük azalma yaşandı. Karasal ekosistemlerde bu oran yüzde 69, tatlı su ekosistemlerinde ise yüzde 85'e ulaştı.

Bu rakamlar yalnızca doğadaki canlıların karşı karşıya olduğu tehlikeyi değil, ekosistemlerin ne kadar büyük bir baskı altında bulunduğunu da gösteriyor.

Bir sulak alanı koruduğunuzda yalnızca kuşların yaşam alanlarını korumuyorsunuz. Aynı zamanda suyun doğal döngüsüne katkı sağlıyor, taşkın riskini azaltabiliyor ve çevresindeki yerleşimlerin güvenliğini destekliyorsunuz.

Doğa temelli çözüm dediğimiz yaklaşımın sahadaki karşılığı tam olarak budur.

İklim değişikliğiyle mücadele yalnızca karbon emisyonlarını azaltmakla sınırlı kalmamalı. Ormanların, göllerin, akarsuların ve doğal yaşam alanlarının korunması da bu mücadelenin merkezinde yer almalı.

Bugün dünya liderleri iklim finansmanını, emisyon hedeflerini ve yeni yol haritalarını konuşuyor.

Peki, bu kararların uygulanmasını kim takip edecek?

Açıklanan hedefler hangi takvimle hayata geçirilecek? Ayrılan kaynaklar hangi projelerde kullanılacak? Ve en önemlisi, alınan kararlar insanların hayatında nasıl bir değişim yaratacak?

COP31'de üç temel sorunun yanıtını arıyorum: Hangi adım atılacak? Ne zaman atılacak? Bunun için ne kadar kaynak ayrılacak?

Çünkü iklim zirvelerinin başarısını yalnızca açıklanan hedefler değil, o hedeflerin sahada ortaya çıkardığı sonuçlar gösterecek.

Karadeniz'de 2019 yılında alınan kararların kaçı uygulandı?

Küresel iklim mücadelesi devam ederken Türkiye'de geçmiş yıllarda açıklanan eylem planlarının sonuçlarına da bakmak gerekiyor. Bunun önemli örneklerinden biri Karadeniz.

2019 yılında Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından Artvin, Rize, Trabzon, Giresun, Ordu ve Samsun'u kapsayan 15 maddelik Karadeniz Bölgesi İklim Değişikliği Eylem Planı açıklandı.

Plan kapsamında yapılan incelemelerde, sel ve heyelan riski taşıyan dere yataklarında bulunan 1.950 binanın acilen boşaltılması gerektiği tespit edildi.
Bu binalarda yaşayan yaklaşık 2 bin ailenin güvenli konutlara taşınması öngörüldü.

Sadece Rize'de ise 40 ayrı dere yatağında bulunan 573 riskli binanın yıkılması planlandı.
Aradan tam yedi yıl geçti.

Şimdi kamuoyu adına sorulması gereken sorular var:

2019 yılında riskli olduğu açıklanan 1.950 binanın kaçı boşaltıldı?

Kaçı yıkıldı, kaç aile güvenli konutlara taşındı?

Rize'de yıkılması planlanan 573 binanın kaçı hâlâ ayakta?

Bugün Karadeniz'de kaç aile sel ve heyelan riski altında yaşamını sürdürüyor?

Elbette geçen yıllar içerisinde bölgede dere ıslahı, kentsel dönüşüm ve riskli yapıların kaldırılmasına yönelik çalışmalar gerçekleştirildi.

Ancak önemli olan, 2019 yılında açıklanan hedeflerin ne kadarının tamamlandığını somut verilerle ortaya koyabilmek.

Karadeniz'in coğrafi yapısı, yoğun yağışları, dik yamaçları ve dere yataklarına yakın yerleşimleri nedeniyle afet riskleri taşıdığı biliniyor. İklim değişikliği bu riskleri daha da ağırlaştırabiliyor.
Ancak yaşanan her seli ve heyelanı yalnızca iklim değişikliğine bağlamak doğru değil. Dere yataklarındaki yapılaşma, plansız kentleşme ve altyapı eksiklikleri de afetlerin sonuçlarını ağırlaştırabiliyor.

Bu nedenle iklim değişikliğiyle mücadelede yalnızca yeni kararlar almak değil, geçmişte alınan kararların uygulanma durumunu da kamuoyuyla paylaşmak gerekiyor.
2019 yılında riskli olduğu tespit edilen bir binanın 2026 yılında hangi durumda olduğunu sormak, geçmişin hesabını açmak değil, gelecekte yaşanabilecek can kayıplarını önlemek adına sorumluluk istemektir.

Antalya'da dünya iklimin geleceğini tartışırken Türkiye'nin de geçmişte açıkladığı eylem planlarının sonuçlarını şeffaf biçimde ortaya koyması önemli.

Çünkü iklim değişikliğiyle mücadelede başarı, yalnızca hazırlanan raporlarla veya açıklanan projelerle değil, insanların hayatını koruyan somut uygulamalarla ölçülür.

COP31'de yeni sözler verilirken, yedi yıl önce verilen sözlerin ne kadarının yerine getirildiğini de bilmek istiyoruz."