Rize Mandalinasında Ezber Bozan Çalışmas.

Rize’de Doğdu, Antalya’da Sahaya İndi: Mandalina Sezonuna 10 Yıllık Tescil Dokunuşu

Türkiye’de narenciye üretimine nefes aldıracak ve pazardaki taze mandalina varlığını geniş bir zamana yayacak stratejik bir tarım hamlesi hayata geçiriliyor. Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi (RTEÜ) Ziraat Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Keziban Yazıcı liderliğinde yürütülen yaklaşık 10 yıllık titiz ıslah ve araştırma-geliştirme çalışmaları sonucunda 9 farklı mandalina çeşidi resmi olarak tescillendi.

Rize ekolojisinde geliştirilen bu tescilli türler, Akdeniz ikliminin merkezi Antalya’daki deneme sahalarına taşınarak farklı coğrafi koşullardaki adaptasyon ve performans testlerine tabi tutuluyor.

Hasat Takvimi Genişliyor, Taze Ürüne Erişim Uztılıyor

Mandalina üretiminde en büyük ekonomik risklerden biri, tüm ürünün dar bir zaman aralığında olgunlaşarak pazara yığılması ve ardından sezonun hızla kapanmasıdır. Projenin temel hedeflerinden biri, bilhassa geç olgunlaşan (geçci) çeşitler sayesinde mandalina hasat periyodunu uzatmak.

Böylelikle hem üreticinin ürününü daha uzun bir zaman diliminde değerinde satabilmesi hem de tüketicinin taze mandalinaya daha uzun süre ulaşabilmesi amaçlanıyor.

“Çay Bahçelerini Sökün Demiyoruz”

Bölge ekonomisinin ana damarı olan çay tarımına dikkat çeken Prof. Dr. Keziban Yazıcı, çalışmanın felsefesini şu sözlerle özetliyor: “Rize’de kimseye 'Çay bahçenizi bozup yerine mandalina dikin' demiyoruz. Çay bizim baş tacımız. Amacımız çaya alternatif üretmek değil; mevcut tarımsal yapıyı korurken atıl alanlarda değerlendirilebilecek, bölgeye ve ülkeye katma değer sağlayacak alternatif çeşitlerin potansiyelini ortaya koymaktır.”

Rize'den Antalya'ya İklim Köprüsü

Rize'deki laboratuvar ve uygulama bahçelerinde 10 yılda geliştirilen 9 türün Antalya'da toprakla buluşturulması, çalışmanın ikinci ve kritik aşamasını oluşturuyor. Karadeniz'in nemli ikliminde ortaya çıkan bu genetik materyallerin Akdeniz'in sıcak ve kurak yaz şartlarındaki davranışı gözlemleniyor.

Bu adaptasyon denemeleri sonucunda hangi çeşidin hangi bölge, toprak ve iklim tipinde en yüksek verimi vereceği haritalandırılacak; Türkiye narenciye sektörüne uzun soluklu ve planlı bir üretim modeli kazandırılmış olacak.