Bu Ülkeye Umut Borcumuz Var

Türkiye'nin siyasetinde son yıllarda yaşanan tartışmalar, artık yalnızca siyasi partilerin, belediyelerin, milletvekillerinin veya yöneticilerin meselesi olmaktan çıkmış durumda. Yaşanan her siyasi gerilim, her yargı tartışması, her ekonomik sıkıntı ve kamu yönetimine ilişkin her iddia, doğrudan doğruya milyonlarca insanın hayatına dokunuyor.

Vatandaşın asıl sorusu artık çok daha temel:

Bu ülkede yarın ne olacak?

Emekli geçinebilecek mi?
Çalışan emeğinin karşılığını alabilecek mi?
Gençler kendi ülkelerinde gelecek kurabileceklerine inanabilecek mi?
Anne babalar çocuklarının geleceğinden endişe etmeden yaşayabilecek mi?
Devlet kurumlarına güven yeniden tesis edilebilecek mi?
Sandığa giden vatandaş, verdiği oyun ülkenin yönetiminde gerçek bir karşılığı olduğuna inanabilecek mi?
Adalet karşısında makamı, parası, çevresi veya siyasi kimliği ne olursa olsun herkes eşit muamele görecek mi?

Bunlar bir siyasi partinin soruları değildir.

Bunlar vatandaşın sorularıdır.

Ve artık bu sorulara cevap vermek, siyaset kurumunun en önemli sorumluluğudur.

SİYASETİN TADI KAÇTI

Parti değiştiren siyasetçiler, görevden alınan veya yönetimine müdahale edilen belediyeler, tutuklanan ya da yargı süreçleriyle karşı karşıya kalan seçilmişler, mahkemelerde hesap veren belediye yöneticileri ve çalışanları...

Bütün bunların her biri kendi hukuki ve siyasi çerçevesinde değerlendirilebilir.

Ancak vatandaşın baktığı yer daha farklıdır.

Vatandaş bütün bu gelişmelerin toplamına bakıyor ve şunu soruyor:

"Devlet düzeni nasıl işleyecek?"

Çünkü demokrasinin temel şartlarından biri, siyasi mücadelelerin hukuk içinde yürütülmesidir.

Bir belediye başkanı hakkında iddia varsa elbette soruşturma yapılmalıdır. Bir kamu görevlisi hakkında ciddi bir şüphe varsa hukuk devreye girmelidir. Kamu kaynağının kötüye kullanıldığına ilişkin iddialar varsa bunlar şeffaf biçimde araştırılmalıdır.

Fakat aynı ilke herkes için geçerli olmalıdır.

Hukuk, siyasi kimliğe göre değişmemelidir.

Bir vatandaş için doğru olan, başka bir vatandaş için de doğru olmalıdır.

Bir belediyede kamu kaynağının hesabı soruluyorsa bütün belediyelerde sorulmalıdır.

Bir kamu görevlisi hakkında soruşturma yürütülüyorsa aynı ölçü başka kamu görevlileri için de uygulanmalıdır.

Çünkü adaletin en büyük gücü, yalnızca doğru karar vermesi değil, adil olduğuna dair güven oluşturmasıdır.

EGEMENLİK KAYITSIZ ŞARTSIZ MİLLETİN OLACAK MI?

Bu ülkenin temelinde çok güçlü bir ilke var:

Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir.

Bu söz yalnızca bir tarih cümlesi değildir.

Demokrasinin özüdür.

Milletin iradesi sandıkta ortaya çıkar. Seçmen bir belediye başkanını, milletvekilini veya başka bir siyasi temsilciyi tercih ettiğinde bunun demokratik sistem içinde bir anlamı vardır.

Elbette seçilmiş olmak kimseye hukuk karşısında sınırsız bir dokunulmazlık sağlamaz.

Ama seçilmişlerin görevlerine ilişkin her müdahalenin de hukukla, açık gerekçelerle, ölçülülükle ve kamu vicdanında karşılık bulacak bir şeffaflıkla açıklanması gerekir.

Çünkü vatandaşın sandıkta verdiği oyun değerli olduğuna inanması demokrasinin temel şartıdır.

Seçmen, "Benim oyum gerçekten önemli" diyebilmelidir.

Bunun aksi, yalnızca bir siyasi soruna değil, toplumsal güven sorununa dönüşür.

VATANDAŞ OYUNU ÖZGÜRCE KULLANABİLECEK Mİ?

Demokrasinin en temel anı seçim günüdür.

Vatandaş sandığa gider.

Kimsenin baskısı altında kalmadan tercih yapar.

Oyunu kullanır.

Sonucu kabul eder.

Sonraki seçimi bekler.

Demokratik düzenin güzelliği tam da buradadır.

İktidar değişebilir.

Belediye başkanları değişebilir.

Partiler oy kaybedebilir veya kazanabilir.

Yeni siyasi hareketler ortaya çıkabilir.

Fakat sistemin değişmeyen temel kuralı şudur:

Millet karar verir.

Bu nedenle seçimlerin güvenilirliği, yalnızca sandık güvenliğiyle sınırlı değildir.

Vatandaşın seçimden önce ve sonra kendisini özgür hissetmesi, siyasi tercihinin meşru olduğuna inanması ve sandıktan çıkan iradenin hukuk içinde korunacağına güvenmesi gerekir.

Türkiye'nin ihtiyacı olan şey, seçmenin birbirinden korktuğu bir siyaset değil; rakiplerin birbirine rağmen değil, hukuk içinde yarışabildiği bir demokrasi kültürüdür.

ADALETİN TERAZİSİ

Bir toplumda adalet duygusu zayıflarsa, ekonomik sorunların bile etkisi büyür.

Çünkü insan yalnızca gelirinin azlığından mutsuz olmaz.

Haksızlığa uğradığını düşündüğünde, yarın için güveni de azalır.

Bu nedenle adalet sisteminin en önemli görevi sadece suçları ve uyuşmazlıkları çözmek değildir.

Aynı zamanda topluma şu güveni vermektir:

"Bu ülkede hakkınızı arayabilirsiniz."

Zenginin de fakirin de...

İşverenin de işçinin de...

Amirin de memurun da...

Siyasetçinin de sıradan vatandaşın da...

Devlet görevlisinin de esnafın da...

Herkesin hukuk önünde eşit olduğu duygusu güçlenmelidir.

Gerçek adalet, yalnızca güçlüleri cezalandırmak değildir.

Gerçek adalet, güçlü ile güçsüz arasındaki farkı hukuk önünde ortadan kaldırabilmektir.

BELEDİYELER VATANDAŞIN MALIDIR

Belediyeler siyasi partilerin mülkü değildir.

Belediyeler başkanların şahsi alanı değildir.

Belediyeler, o şehirde yaşayan insanların ortak kurumlarıdır.

İstanbul'da, Ankara'da, İzmir'de, Diyarbakır'da, Trabzon'da, Antalya'da veya Türkiye'nin herhangi bir ilçesinde belediyenin bütçesi, sonuçta vatandaşın ödediği vergilerle ve kamu kaynaklarıyla oluşur.

Bu nedenle belediyelerde şeffaflık olmazsa olmazdır.

İhale süreçleri açık olmalıdır.

Kamu harcamaları denetlenmelidir.

Meclis kararları vatandaş tarafından anlaşılabilir olmalıdır.

Belediye şirketleri denetime açık olmalıdır.

Kamu kaynaklarının siyasi veya kişisel çıkarlar doğrultusunda kullanılmasına hiçbir şekilde izin verilmemelidir.

Burada mesele belirli bir belediyeyi veya belirli bir siyasi anlayışı hedef almak değildir.

Mesele çok daha basittir:

Vatandaşın parasının hesabı vatandaşa verilmelidir.

Eğer kamu kaynaklarının usulsüz kullanıldığına ilişkin iddialar varsa bunlar bağımsız, tarafsız ve hızlı biçimde araştırılmalıdır.

Gerçek ortaya çıkmalıdır.

Haksız yere suçlanan varsa aklanmalıdır.

Kamu zararına yol açan bir işlem varsa sorumlusu kim olursa olsun hukuk önünde hesap vermelidir.

Vatandaşın istediği tam olarak budur.

FONLAR, İHALELER VE KAMU KAYNAKLARI

Bugün vatandaşın en büyük beklentilerinden biri de kamu kaynaklarının korunmasıdır.

Devletin veya belediyelerin yönettiği her kuruş, aslında toplumun ortak kaynağıdır.

Bu nedenle kamu kaynakları üzerinde şaibe oluşmasına bile izin verilmemelidir.

Denetim mekanizmaları güçlü olmalıdır.

İhaleler mümkün olduğunca şeffaf yürütülmelidir.

Kamu görevlileri hesap verebilir olmalıdır.

Denetim kurumları bağımsız çalışabilmelidir.

Ve en önemlisi, ortaya atılan iddialar siyasi tartışmaların içinde kaybolmamalıdır.

Vatandaşın beklentisi şudur:

Varsa usulsüzlük ortaya çıkarılsın. Yoksa insanlar haksız yere zan altında bırakılmasın.

Çünkü adaletin bir tarafı suçun ortaya çıkarılmasıysa, diğer tarafı da masumiyetin korunmasıdır.

EMEKLİLER VE ÇALIŞANLARIN SESSİZ ÇIĞLIĞI

Bütün bu siyasi tartışmaların arasında hayatın kendisini unutmamak gerekir.

Emekli pazara gittiğinde fiyatlara bakıyor.

Çalışan maaşını aldığı gün gelecek ayın hesabını yapıyor.

Asgari ücretli ev kirasını düşünüyor.

Genç iş bulmanın yollarını arıyor.

Üniversite öğrencisi mezun olduktan sonra ne yapacağını düşünüyor.

Küçük esnaf kredi borcunu, vergi yükünü ve dükkân giderlerini hesaplıyor.

Çiftçi üretimin maliyetini düşünüyor.

İşveren ayakta kalmanın yollarını arıyor.

Bütün bunların ortak noktası ise gelecek kaygısıdır.

Siyasetin görevi vatandaşın kaygısını artırmak değil, azaltmaktır.

Ekonomi yalnızca enflasyon oranlarından ibaret değildir.

Ekonomi aynı zamanda umut meselesidir.

İnsan yarın daha iyi yaşayacağına inanıyorsa zorluklara katlanabilir.

Ama yarının bugünden daha kötü olacağını düşünüyorsa, en küçük sorun bile büyük bir umutsuzluğa dönüşür.

KAMU DÜZENİNE GÜVEN

Bir ülkede kamu düzeni yalnızca polis, mahkeme veya devlet dairesi demek değildir.

Kamu düzeni, toplumun ortak kurallara inanmasıdır.

Sıraya giren insanın hakkının korunacağına inanmasıdır.

Vergisini veren vatandaşın ödediği paranın doğru kullanılacağına güvenmesidir.

Mahkemeye giden kişinin adil karar çıkacağına inanmasıdır.

Devlet memurunun siyasi baskı altında kalmadan görev yapabilmesidir.

İş insanının yatırım yaparken hukuki güvencesinin olmasıdır.

Genç insanın liyakatle ilerleyebileceğine inanmasıdır.

Kısacası kamu düzeni, güven düzenidir.

Güven yoksa kurumlar vardır ama devletin vatandaşla arasındaki bağ zayıflar.

LİYAKAT OLMADAN GÜÇLÜ DEVLET OLMAZ

Türkiye'nin ihtiyacı güçlü devlettir.

Ama güçlü devlet, güçlü görünen devlet değildir.

Güçlü devlet; kuralları kişilere göre değişmeyen devlettir.

Liyakatli insanların görev yaptığı devlettir.

Kamu görevinin siyasi sadakatten önce ehliyet ve sorumluluk gerektirdiği devlettir.

Memurun yarınını siyasi değişimlere göre düşünmek zorunda kalmadığı devlettir.

Vatandaşın devlet dairesine gittiğinde karşısında kendisine yardımcı olan bir kamu görevlisi bulabildiği devlettir.

Devletin gücü, vatandaşından korku üretmesinden değil, vatandaşına güven vermesinden gelir.

ANNE BABALARIN EN BÜYÜK SORUSU

Bugün anne babaların önemli bir bölümü aslında siyaset konuşmak istemiyor.

Çocuklarının geleceğini konuşmak istiyor.

"Çocuğum iyi eğitim alabilecek mi?"

"Mezun olduğunda iş bulabilecek mi?"

"Bir ev sahibi olabilecek mi?"

"Emek verdiğinde karşılığını alabilecek mi?"

"Ülkesinde kalmak isteyecek mi?"

"Adaletli bir toplumda yaşayabilecek mi?"

Bu soruların cevabı herhangi bir siyasi partinin tek başına verebileceği cevaplar değildir.

Bunlar devletin ve toplumun ortak sorumluluğudur.

Çocuklarımıza bırakacağımız en büyük miras yalnızca binalar, yollar, fabrikalar veya teknolojik yatırımlar değildir.

Onlara hukukun üstün olduğu, emeğin değer gördüğü, adaletin işlediği ve insanların birbirine güvenebildiği bir ülke bırakmaktır.

BU ÜLKE CEHENNEM DEĞİL, YENİDEN AYAĞA KALKABİLECEK BİR ÜLKEDİR

Bütün sorunlara rağmen Türkiye'nin büyük bir gücü vardır:

İnsanları.

Çalışan insanı vardır.

Üreten insanı vardır.

Gençleri vardır.

Bilim insanları vardır.

Öğretmenleri vardır.

Çiftçileri vardır.

Esnafı vardır.

İş insanları vardır.

Emeklileri vardır.

Ve en önemlisi, bu ülkenin geleceğine ilişkin hâlâ güçlü bir beklentisi olan milyonlarca vatandaşı vardır.

Bu nedenle Türkiye'nin sorunlarını konuşurken birbirimize düşman olmak zorunda değiliz.

Farklı düşünebiliriz.

Farklı siyasi partileri destekleyebiliriz.

Farklı ekonomik görüşlere sahip olabiliriz.

Ancak aynı ülkenin vatandaşları olduğumuzu unutmamalıyız.

Birimizin kaybı, diğerimizin kazancı değildir.

Bir belediyenin başarısızlığı hepimizin kaybıdır.

Bir kamu kurumundaki yolsuzluk iddiası hepimizin meselesidir.

Bir gencin işsizliği hepimizin sorunudur.

Bir emeklinin geçinememesi hepimizin vicdan meselesidir.

Bir vatandaşın adalete olan güvenini kaybetmesi ise hepimiz için tehlikelidir.

ÇIKIŞ YOLU VAR

Peki buradan nasıl çıkacağız?

Öncelikle birbirimizi suçlamayı bırakıp kurumları güçlendireceğiz.

Hukukun üstünlüğünü güçlendireceğiz.

Yargının tarafsızlığına ve bağımsızlığına olan güveni güçlendireceğiz.

Seçimlerin güvenilirliğini güçlendireceğiz.

Meclisin denetim gücünü güçlendireceğiz.

Kamu kaynaklarının şeffaflığını artıracağız.

Belediyeleri daha güçlü ve daha hesap verebilir hale getireceğiz.

Liyakate önem vereceğiz.

Ekonomide öngörülebilirliği sağlayacağız.

Emeklinin, çalışanın ve dar gelirlinin hayatını kolaylaştıracak politikaları merkeze alacağız.

Gençlerin ülkesinden umudunu kesmesine izin vermeyeceğiz.

Ve en önemlisi, siyaseti bir sıfır toplamlı kavga olmaktan çıkaracağız.

Bir siyasi tarafın kazanmasının diğer tarafın ülkeyi kaybetmesi anlamına gelmediğini anlayacağız.

Çünkü seçimler biter.

Partiler değişir.

Yöneticiler değişir.

Ama Türkiye kalır.

VATANDAŞIN BEKLENTİSİ ÇOK BÜYÜK DEĞİL

Aslında vatandaşın istediği olağanüstü bir şey değil.

Çocuğunun iyi eğitim almasını istiyor.

Çalıştığında karşılığını almak istiyor.

Emekli olduğunda insanca yaşamak istiyor.

Vergisinin nereye harcandığını bilmek istiyor.

Oyunun değerli olduğuna inanmak istiyor.

Mahkemeye gittiğinde adil karar bekliyor.

Devlet kapısında eşit muamele görmek istiyor.

Sokakta kendisini güvende hissetmek istiyor.

Çocuğunun geleceğinden emin olmak istiyor.

Ve bütün bunların sonunda şunu söylemek istiyor:

"Bu ülkede adalet var. Bu ülkede gelecek var."

Bu kadar.

UMUTLARINI KAYBETTİRMEYİN

Siyasetçilere, devlet yöneticilerine, hukukçulara, bürokratlara, iş dünyasına, medyaya ve hepimize büyük bir sorumluluk düşüyor.

Bu millete umutlarını kaybettirmeyin.

İnsanları birbirine düşman etmeyin.

Siyasi farklılıkları toplumsal düşmanlığa çevirmeyin.

Hukuku bir mücadele aracına dönüştürmeyin.

Devlet kurumlarını toplumun bütününe ait olmaktan çıkarmayın.

Vatandaşın sandığa olan güvenini zedelemeyin.

Kamu kaynaklarını koruyun.

Haksızlık karşısında sessiz kalmayın.

Ama suçsuz insanları da peşinen suçlu ilan etmeyin.

Kim olursa olsun, hukuk önünde eşitliği savunun.

Çünkü bir ülkeyi yalnızca yollar, köprüler, binalar ve ekonomik büyüme ayakta tutmaz.

Bir ülkeyi asıl ayakta tutan adalet duygusu, ortak gelecek inancı ve birbirine güvenen insanlarıdır.

Türkiye'nin ihtiyacı daha fazla kavga değil.

Daha fazla güven.

Daha fazla adalet.

Daha fazla şeffaflık.

Daha fazla liyakat.

Daha fazla özgürlük.

Daha fazla hukuk.

Ve hepsinden önemlisi, yarına dair umut.

Bu ülke çok zor dönemlerden geçti.

Daha zorlarını da aşabilir.

Yeter ki birbirimizi düşman görmeyelim.

Yeter ki hukuku üstün tutalım.

Yeter ki milletin iradesine saygı gösterelim.

Yeter ki devletin kaynaklarını milletin emaneti olarak görelim.

Yeter ki adaletin terazisini herkes için aynı tutalım.

Ve yeter ki çocuklarımıza şu cümleyi söyleyebileceğimiz bir Türkiye bırakmak için hep birlikte çalışalım:

"Sen bu ülkede çalışırsan, dürüst olursan, emek verirsen ve hakkını ararsan; geleceğini kurabilirsin."

Çünkü Türkiye'nin asıl ihtiyacı yeni bir kavga değil, yeni bir güven sözleşmesidir.

Millet ile devlet arasında...

Vatandaş ile kurumlar arasında...

Çalışan ile işveren arasında...

Genç ile gelecek arasında...

Ve hepimizin birbirimizle arasında.

Bu sözleşmenin temelinde de tek bir ilke olmalıdır:

Adalet.

Çünkü adalet varsa umut vardır.

Umut varsa gelecek vardır.

Ve gelecek varsa, bu ülkenin yeniden ayağa kalkması için hâlâ çok güçlü bir nedenimiz vardır.

Türkiye'nin umuda ihtiyacı var.

Bu ülkeye umut borcumuz var.