Şefaat VARLI
Köşe Yazarı
Şefaat VARLI
 

Karadeniz'de Hobi; Meşgale Bizim İşimiz

Hayat üretmeden yaşanmıyor, bu yaşam tarzı yanında insanın kendini iyi hissedeceği ve yine kendini dinlendireceği bir kaçış alanı istiyor. Bu da hobi sahibi olmaktan geçiyor. Karadenizlilerin hızlı hayatlarında hobi edinmedikleri düşünülür. Kesinlikle yanlış bir düşünce bizim yaşam şeklimiz zaten hobi. Rize'de hobilerin başlıcaları yağmura paralel, ıslanmanın da dahil olduğu işlerdir, yağmura karşı bağışıklığı olmayanların anlamayacağı şeyler bunlar, çay, fındık toplama yanında dedikodu ve yağmur suları. Herkesin karakterine göre bir hobisi vardır hatta karakteri hobisidir. Eğer birisi hobim yok diyorsa ona günlük yaptığı şeyleri sorun. Farkında olmadan günlük işlerin içinde gizlidir uğraşlar. Hobi yani karadenizce karşılığıyla meşgale daha çok işsel gelişir. Bunlardan bazıları şöyle; Hobinin adı: Zorunlu Göç | Seviye Zorluğu 53 Yaylaya gitmek; zorunlu göç denilir. Kamp olarak düşünülebilir. Ama ne çıkarken ne de inerken  keyiflidir, ayakların lastiğin içinde terler, üstelik inekler kamyonun arkasına binmeyi sevmiyorsa sıkıntı daha büyür.  Mevsimlik hobi, her yaz başı çıkılır, kış bastırmadan inilir. Bu durum yaylası olana zorunluyken olmayana sivrisinek, saz. Hobinin adı; Demlik Birikintisi | Atamam Çünkü  Güzel Demliyor. Her evde belki de en az 5 tane çaydanlık vardır. Biri eğiktir ama atılmaz, biri damlatır ama yaptırılması hep unutulur. Bizim evde büyük demlik iki tane, küçük demlik bir tane, bir tane alüminyum, bu Kemal Sunal'ın "Korkusuz Korkak" filmindeki demliğinden ve bir tane de bakır demlik var. Koleksiyon değil tabikii hepsi yıl içerisinde farklı görevlere sahip, biriktirme hobisi olarak sınıflandırılabilir. Hobinin adı; Terleten Kemençe Terapisi | Terli Şenlik Ruha Da İyi Gelir Ruhun gıdası müziktir ya hani... Bizim ruhumuz kemençedir. Sevmeyeni yoktur. Ama bir eşitlik kurmak gerekirse tulumun "vhiy" sesi kemençeyi geçer. Son zamanlarda karadeniz gençleri iyice sahiplendi kemençeyi hatta kemençecore Karadeniz rock'ı olarak güzel parçalar ortaya çıkıyor. Ben beğeniyorum. Hobinin adı; Çaysal Terapi | Dem Değil Dertleri Anlatır Çay toplamak, Rizeli biri yogaya değil çaylığa iner. Meditatif olmak için çaylık bir yolculuktur. Yolculuk derken fizik tedaviye giden bir yolculuktur. Doğru Rize Devlet Hastanesi'ne. Tam bir doğada mindfullness, ama terli ve eğilmiş şekilde olanı. Bu öyle bir yoga ki yoga taytı yerine çay yağmurluğu ve çizme yoga matı yerine yamaçlar var. Bir noktada bel, sırt ve kader geliştirici, bel ve sırt geliştirme kısmı fitness salonuna gidemeyen Karadenizli için açık hava vücut geliştirme salonu, kader geliştirici kısmı ise çay parasının o sene iyi bir fiyatta olması ile paralel. Hobinin adı; Yağmura Karşı | Yağmurla Beraber İçsel Dönüş Yağmur başlarsa önce çamaşırları toplayıp sonrasında bir çay demlenir. Sevilen konu komşu ile bir araya gelinirse iyi olur ama ev halkı ile de bu keyif çıkarılabilir. Yalnızsanız daha iyi, bedava terapi, yağmurla beraber içinizi dinlersiniz, yağmurun tanelerini izleyip derin sorgulamalar yapabilirsiniz. Yağmur ve rüzgar sesini büyükşehir de internette açıp dinleyenler var, uykuya yardımcı olsun diye. Yani soruyorum size ahırın sacına vuran yağmur sesi ile uyumamış olan birine bu ses tabikii meditasyon gibi gelir. Hobinin adı; Mısır Püskülünü Örmek | Beklerken Yemenin Tadı Başka Fırtınadan arta kalan, yere yatmamış mısırları bir de gece olunca domuzlardan kollamak gerekir.  Ev ahalisi dönüşümlü olarak nöbet tutar. Mısırları kollarken ucundan köze atılır, hemencecik pişer, çayın yanında afiyetle yenir. Hem mısırları beklemek hem de yemek keyiflidir. Mısır zamanı gelince hatırlanan hobi benim favorimdir. Hobinin adı; Hedefimiz Yola İnmek | Çayın Yarısı Yuvarlanırken Döküldü Bowlingi bilirsiniz, düz bir zeminde lobutları devirmeye çalışırsınız yani bir hedefiniz vardır. Bizde çay toplandıktan sonra o çayın yola indirilmesi hedeflenir. Ve yuvarlama sırasında o çay bezinin engele takılmasına önlem olarak çay bezinin gideceği yol iyice belirlenir. Zevk sadece izlenmesinde olup, yola düşen çay bezi genellikle kenarlarından dökülür. Gerçi şimdi onu da ağzı büzülen çuvallara dönüştürdüler artık çaylar dökülmeden yola kadar çay çuvalı ile  gidebiliyor. Ve sanırım seyir zevki de azaldı. Hobinin adı; Bal Savaşları | Arı Sokması Acıtmaz Arıcılık ne kadar geçim kaynağı olsa da hatta ticari bir boyutu olsa da bence bir hobidir.  Arı sokar acısı geçer, bal kalır. Umarım komar çiçeği balını bir gün herkes tadar,  komaya sokmayacak kadar tabiki, komar balı damakta kalsın. Hobinin adı; Eğlenceye Bilet Yok | Tulum ile Beraber Yayla şenlikleri, bizde şenlikler tulum ile başlar tulum ile biter. Şenliğe katılmak için horona girmeniz gerekiyor sadece. Nemli havada sauna eşofmanı giymeden bolca ter atarsanız. Bir nevi tedavi olduğu için eğlence kısmını uzmanlar hâlâ tartışıyor. Hobinin adı; Odundan Gelen Ses | Oturmalık Bir Şablon Ağaç oymacılığı ve nayla yapımı ya da serender artık ne diyorsanız. Hem tasarım harikası hem de farelere karşı eski bir çözüm. Odunla estetik arası bir ince çizgi. Artık çay içmek için oturma alanı olarak kullanılıyor, üretimi de kullanımı da yaygınlaştı. Estetik bir hobi, seveni çok. Bizde yaptırdık, severek çay keyfi yapıyoruz. Hobinin adı; Dedektif Yeteneği | Trekking Değil, Komşunun Tavuğunu Aramak Doğa gezisi gibi düşünün, manzara da var ve kaybolarak ruhunu buluyorsun. Pasif bir hobi, tam zamanlı değil. Komşu eğer tavuklarını dışarı çıkarırsa aktifleşir. Şu sıralar herkes tel çektiği için pek yapılmıyor. Korkum gelecek 10 yıl içinde bu hobinin yok olması. Hobinin adı; Kışa Tuzlu Hazırlık | Lezzeti Artan Fasülye "Turşu kurmak da hobi mi canım?", "Yo değil." diyenlerin ağzına bir kaşık turşu tavalısı koyun. Fasülye senesidir, iyi de fasülye olmuştur. E ziyan mı olsun? Hemen bir kaynatıp dolduralım şişelere. Eziyeti tuzlama sırasında çekilir. Tuzlanan fasülye kışın yenmek üzere geri çıkarılır. Yazın o nemli, yorgun günleri yerini lezzetli bir tavalıya bırakır. Hafıza tazelenir tuzlu fasülye tadıyla,  bu sayede hafıza geliştirmede de etki sağlar. Tam zamanlı bir hobidir çünkü mevsimsel olarak devamlılığı vardır. Hobinin adı; Başa Değil Ayağa Çorap Örmek | Ayağına Geçir, Kafanda Üşümesin Yazın elleri boş durmayan Karadeniz kadınları kışın TV karşısında dizisini izlerken yine bir şeyler yapması gerekir. E bu da 5 ince şiş ile çorap örmek, yeni nesil örme teknikleri ile bu da yerini modern pandufların örülmesine bıraktı. Zaten çorabı örene kadar dizide kim kime çorap örmüş hemen çözüyor bizim Karadenizli Sherlock Holmes'lar. Hobinin adı; Atma Türkü | Atma Yapma Onu Karşıdaki lafı bitirmeden laf ebeliği ile lafı sokma sanatı mı demeliyiz efendim? Bu hobi olmayabilir çünkü genetik bir miras olabileceğini düşünüyorum. Yoksa normal birinin aklına gelmez bunlar yahu. Ama laf yarışı mantığı ile bakarsak bir hobi olabilir. Çünkü üzerinde çalışma ile kendinizi geliştirebilirsiniz. Şairlik ve mizah birazda kemençe ile gelsin laf yarışı. Hobinin adı; Eğratlık | Adını Anmazlar Artık. Birbirine karşılıklı çay toplamaya gitmek aslında. Artık günlük yevmiyeci ile "paramı peşin ver toplayıp gideyim kardeş" modeli yerini almış durumda. Akşama kadar belin ağrır ama nakit para da bir anda iyileşirverirsin. Son zamanlarda yabancı işçilerin gelmeyişi ile bu hobi yeniden canlanmış durumda görülüyor ancak çay toplamanın artık çay makinesi ile olmasıyla tekrar unutulacağını öngörüyor uzmanlarımız. Zorluk seviyesi Kaçkar dağlarına eşit. Aslında Karadeniz de hobi olmak da zordur, ya efsane olursun ya zorunluluk. Meşgalemiz sabit değildir, her günde yeni bir meşgale bulunur. Bizim insanımız sıradan şeyleri de sanata çevirir, mizah ile hayatı taşırız. Hayatı hep üreterek yaşarız. Biz Karadenizliler için hobi yani meşgale sabit bir şeye bağlanmaz. Her gün yeni bir meşgale uydurulur, asla sabit duramayız. Çünkü bizler için meşgale, yaşamın ta kendisidir.
Ekleme Tarihi: 21 Temmuz 2025 -Pazartesi

Karadeniz'de Hobi; Meşgale Bizim İşimiz

Hayat üretmeden yaşanmıyor, bu yaşam tarzı yanında insanın kendini iyi hissedeceği ve yine kendini dinlendireceği bir kaçış alanı istiyor. Bu da hobi sahibi olmaktan geçiyor.

Karadenizlilerin hızlı hayatlarında hobi edinmedikleri düşünülür. Kesinlikle yanlış bir düşünce bizim yaşam şeklimiz zaten hobi.

Rize'de hobilerin başlıcaları yağmura paralel, ıslanmanın da dahil olduğu işlerdir, yağmura karşı bağışıklığı olmayanların anlamayacağı şeyler bunlar, çay, fındık toplama yanında dedikodu ve yağmur suları.

Herkesin karakterine göre bir hobisi vardır hatta karakteri hobisidir. Eğer birisi hobim yok diyorsa ona günlük yaptığı şeyleri sorun. Farkında olmadan günlük işlerin içinde gizlidir uğraşlar. Hobi yani karadenizce karşılığıyla meşgale daha çok işsel gelişir.

Bunlardan bazıları şöyle;

Hobinin adı: Zorunlu Göç | Seviye Zorluğu 53

Yaylaya gitmek; zorunlu göç denilir. Kamp olarak düşünülebilir. Ama ne çıkarken ne de inerken  keyiflidir, ayakların lastiğin içinde terler, üstelik inekler kamyonun arkasına binmeyi sevmiyorsa sıkıntı daha büyür.  Mevsimlik hobi, her yaz başı çıkılır, kış bastırmadan inilir. Bu durum yaylası olana zorunluyken olmayana sivrisinek, saz.

Hobinin adı; Demlik Birikintisi | Atamam Çünkü  Güzel Demliyor.

Her evde belki de en az 5 tane çaydanlık vardır. Biri eğiktir ama atılmaz, biri damlatır ama yaptırılması hep unutulur. Bizim evde büyük demlik iki tane, küçük demlik bir tane, bir tane alüminyum, bu Kemal Sunal'ın "Korkusuz Korkak" filmindeki demliğinden ve bir tane de bakır demlik var. Koleksiyon değil tabikii hepsi yıl içerisinde farklı görevlere sahip, biriktirme hobisi olarak sınıflandırılabilir.

Hobinin adı; Terleten Kemençe Terapisi | Terli Şenlik Ruha Da İyi Gelir

Ruhun gıdası müziktir ya hani... Bizim ruhumuz kemençedir. Sevmeyeni yoktur. Ama bir eşitlik kurmak gerekirse tulumun "vhiy" sesi kemençeyi geçer. Son zamanlarda karadeniz gençleri iyice sahiplendi kemençeyi hatta kemençecore Karadeniz rock'ı olarak güzel parçalar ortaya çıkıyor. Ben beğeniyorum.

Hobinin adı; Çaysal Terapi | Dem Değil Dertleri Anlatır

Çay toplamak, Rizeli biri yogaya değil çaylığa iner. Meditatif olmak için çaylık bir yolculuktur. Yolculuk derken fizik tedaviye giden bir yolculuktur. Doğru Rize Devlet Hastanesi'ne. Tam bir doğada mindfullness, ama terli ve eğilmiş şekilde olanı. Bu öyle bir yoga ki yoga taytı yerine çay yağmurluğu ve çizme yoga matı yerine yamaçlar var.

Bir noktada bel, sırt ve kader geliştirici, bel ve sırt geliştirme kısmı fitness salonuna gidemeyen Karadenizli için açık hava vücut geliştirme salonu, kader geliştirici kısmı ise çay parasının o sene iyi bir fiyatta olması ile paralel.
Hobinin adı; Yağmura Karşı | Yağmurla Beraber İçsel Dönüş

Yağmur başlarsa önce çamaşırları toplayıp sonrasında bir çay demlenir. Sevilen konu komşu ile bir araya gelinirse iyi olur ama ev halkı ile de bu keyif çıkarılabilir. Yalnızsanız daha iyi, bedava terapi, yağmurla beraber içinizi dinlersiniz, yağmurun tanelerini izleyip derin sorgulamalar yapabilirsiniz.

Yağmur ve rüzgar sesini büyükşehir de internette açıp dinleyenler var, uykuya yardımcı olsun diye. Yani soruyorum size ahırın sacına vuran yağmur sesi ile uyumamış olan birine bu ses tabikii meditasyon gibi gelir.
Hobinin adı; Mısır Püskülünü Örmek | Beklerken Yemenin Tadı Başka

Fırtınadan arta kalan, yere yatmamış mısırları bir de gece olunca domuzlardan kollamak gerekir.  Ev ahalisi dönüşümlü olarak nöbet tutar. Mısırları kollarken ucundan köze atılır, hemencecik pişer, çayın yanında afiyetle yenir. Hem mısırları beklemek hem de yemek keyiflidir. Mısır zamanı gelince hatırlanan hobi benim favorimdir.

Hobinin adı; Hedefimiz Yola İnmek | Çayın Yarısı Yuvarlanırken Döküldü

Bowlingi bilirsiniz, düz bir zeminde lobutları devirmeye çalışırsınız yani bir hedefiniz vardır. Bizde çay toplandıktan sonra o çayın yola indirilmesi hedeflenir. Ve yuvarlama sırasında o çay bezinin engele takılmasına önlem olarak çay bezinin gideceği yol iyice belirlenir. Zevk sadece izlenmesinde olup, yola düşen çay bezi genellikle kenarlarından dökülür. Gerçi şimdi onu da ağzı büzülen çuvallara dönüştürdüler artık çaylar dökülmeden yola kadar çay çuvalı ile  gidebiliyor. Ve sanırım seyir zevki de azaldı.

Hobinin adı; Bal Savaşları | Arı Sokması Acıtmaz

Arıcılık ne kadar geçim kaynağı olsa da hatta ticari bir boyutu olsa da bence bir hobidir.  Arı sokar acısı geçer, bal kalır. Umarım komar çiçeği balını bir gün herkes tadar,  komaya sokmayacak kadar tabiki, komar balı damakta kalsın.

Hobinin adı; Eğlenceye Bilet Yok | Tulum ile Beraber

Yayla şenlikleri, bizde şenlikler tulum ile başlar tulum ile biter. Şenliğe katılmak için horona girmeniz gerekiyor sadece. Nemli havada sauna eşofmanı giymeden bolca ter atarsanız. Bir nevi tedavi olduğu için eğlence kısmını uzmanlar hâlâ tartışıyor.

Hobinin adı; Odundan Gelen Ses | Oturmalık Bir Şablon

Ağaç oymacılığı ve nayla yapımı ya da serender artık ne diyorsanız. Hem tasarım harikası hem de farelere karşı eski bir çözüm. Odunla estetik arası bir ince çizgi. Artık çay içmek için oturma alanı olarak kullanılıyor, üretimi de kullanımı da yaygınlaştı.
Estetik bir hobi, seveni çok. Bizde yaptırdık, severek çay keyfi yapıyoruz.

Hobinin adı; Dedektif Yeteneği | Trekking Değil, Komşunun Tavuğunu Aramak

Doğa gezisi gibi düşünün, manzara da var ve kaybolarak ruhunu buluyorsun. Pasif bir hobi, tam zamanlı değil. Komşu eğer tavuklarını dışarı çıkarırsa aktifleşir. Şu sıralar herkes tel çektiği için pek yapılmıyor. Korkum gelecek 10 yıl içinde bu hobinin yok olması.

Hobinin adı; Kışa Tuzlu Hazırlık | Lezzeti Artan Fasülye

"Turşu kurmak da hobi mi canım?", "Yo değil." diyenlerin ağzına bir kaşık turşu tavalısı koyun. Fasülye senesidir, iyi de fasülye olmuştur. E ziyan mı olsun? Hemen bir kaynatıp dolduralım şişelere. Eziyeti tuzlama sırasında çekilir. Tuzlanan fasülye kışın yenmek üzere geri çıkarılır. Yazın o nemli, yorgun günleri yerini lezzetli bir tavalıya bırakır. Hafıza tazelenir tuzlu fasülye tadıyla,  bu sayede hafıza geliştirmede de etki sağlar. Tam zamanlı bir hobidir çünkü mevsimsel olarak devamlılığı vardır.

Hobinin adı; Başa Değil Ayağa Çorap Örmek | Ayağına Geçir, Kafanda Üşümesin

Yazın elleri boş durmayan Karadeniz kadınları kışın TV karşısında dizisini izlerken yine bir şeyler yapması gerekir. E bu da 5 ince şiş ile çorap örmek, yeni nesil örme teknikleri ile bu da yerini modern pandufların örülmesine bıraktı. Zaten çorabı örene kadar dizide kim kime çorap örmüş hemen çözüyor bizim Karadenizli Sherlock Holmes'lar.

Hobinin adı; Atma Türkü | Atma Yapma Onu

Karşıdaki lafı bitirmeden laf ebeliği ile lafı sokma sanatı mı demeliyiz efendim? Bu hobi olmayabilir çünkü genetik bir miras olabileceğini düşünüyorum. Yoksa normal birinin aklına gelmez bunlar yahu. Ama laf yarışı mantığı ile bakarsak bir hobi olabilir.

Çünkü üzerinde çalışma ile kendinizi geliştirebilirsiniz. Şairlik ve mizah birazda kemençe ile gelsin laf yarışı.

Hobinin adı; Eğratlık | Adını Anmazlar Artık.

Birbirine karşılıklı çay toplamaya gitmek aslında. Artık günlük yevmiyeci ile "paramı peşin ver toplayıp gideyim kardeş" modeli yerini almış durumda. Akşama kadar belin ağrır ama nakit para da bir anda iyileşirverirsin. Son zamanlarda yabancı işçilerin gelmeyişi ile bu hobi yeniden canlanmış durumda görülüyor ancak çay toplamanın artık çay makinesi ile olmasıyla tekrar unutulacağını öngörüyor uzmanlarımız. Zorluk seviyesi Kaçkar dağlarına eşit.

Aslında Karadeniz de hobi olmak da zordur, ya efsane olursun ya zorunluluk. Meşgalemiz sabit değildir, her günde yeni bir meşgale bulunur. Bizim insanımız sıradan şeyleri de sanata çevirir, mizah ile hayatı taşırız. Hayatı hep üreterek yaşarız. Biz Karadenizliler için hobi yani meşgale sabit bir şeye bağlanmaz. Her gün yeni bir meşgale uydurulur, asla sabit duramayız. Çünkü bizler için meşgale, yaşamın ta kendisidir.

Yazıya ifade bırak !
Okuyucu Yorumları (0)

Yorumunuz başarıyla alındı, inceleme ardından en kısa sürede yayına alınacaktır.

Yorum yazarak Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve rizeninsesi.net sitesine yaptığınız yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan tüm yorumlardan site yönetimi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
Sitemizden en iyi şekilde faydalanabilmeniz için çerezler kullanılmaktadır, sitemizi kullanarak çerezleri kabul etmiş saylırsınız.