Tahir ORHAN
Köşe Yazarı
Tahir ORHAN
 

İKİYÜZLÜLÜK VE MAKYAVELİST DAVRANIŞ TARZI

En kısa tanımıyla ikiyüzlülük, etrafındakileri kolayca etkileyip güven vererek onları kendi amaçları doğrultusunda kullanabilme becerisi gösterenler için kullanılan bir tabirdir. Bu kişilerin ikna kabiliyetleri de çok yüksektir. Normal bir ortamda olumsuz olarak düşünülebilse de diplomatik anlamda ikiyüzlülük işe bile yarayabilir. Makyavelist düşünceyle birleşince tadından yenmez artık. Genel olarak ikiyüzlülerde duygusal empati yani başkalarının duygularını derinden hissetme yetisi düşüktür. Ancak bilişsel empati yani başkalarının bakış açılarını anlama yetileri yüksektir. Zaten bu yüzden başkalarını kolaylıkla manipüle edip çıkan çatışmadan yararlanmayı bilir ve kolaylıkla kendi lehlerine çevirebilirler. Yani duygusal olarak kayıtsız kalsalar da insanların zayıflıklarını ve isteklerini akıl yoluyla kavrayıp kullanabilirler. Makyavelli’ye göre bir lider “aslan kadar güçlü, tilki kadar kurnaz” olmalı, zor durumlarda ise çıkarı için erdemli görünmeli ama gerektiğinde farklı davranabilmeyi de bilmelidir. Yani ikiyüzlülük, doğru zaman ve yerde güvenilirlik ile kurnazlığı dengelemek için bir strateji olarak kullanılabilir. Bu bağlamda ikiyüzlü kişiler, gerektiğinde empatik veya cömert gibi davranarak çevrelerinde güven oluşturabilir ancak gerçekte bu davranışları amaçlarına ulaşmak için manipülatif bir araç olarak kullanabilir. Belki bazı okurlarımızın kafasına takılabilir diye Makyavelizm’e kısaca değinmek isterim. İtalyan olan Niccolò Machiavelli, 1513’te yazıdığı ama 1532’de ölümünden beş yıl sonra basılan Prens adlı kitabında bir devleti ele geçirmenin, elde tutmanın yollarını anlatır. Benim anladığım ve size de aktaracağım anlamıyla, hedefe ulaşmak için her yol mubahtır Makyavelistlerde. Onlar kurnazdır ve toplumları, kalabalıkları kolayca manipüle edebilirler, kendi fikirlerini benimsemeye yönlendirebilirler. Narsistirler aynı zamanda. Bu yönleriyle grup içinde liderlik ve ikna kabiliyetlerinden yararlanarak başarı elde edebilirler. O zaman şöyle arkanıza yaslanın ve etrafınızdakileri bir düşünün bakalım. Kaç tane makyavelist arkadaşınız, tanıdığınız veya yeni gördüğünüz insan çıkacak?  Daha… Daha ahde vefa göstermezler, dün ak dediğine bugün kara diyebilirler. Birinden aldığını birine, öbüründen aldığını öbürüne aktarmada da maharetlidirler. Hâlbuki bilseler bugün sana taşıyan yarın da senden taşır. Bu ne kadar büyük bir ayıp ve günahtır bir bilseniz. Buna merhum Cemil Meriç tecessüs derdi. Yani başkalarının sırlarını araştırmak, faş etmek…  Bilgi paylaşımı yanlış değildir ama çok dikkat ve güven ister. Her söyleneni yaymak, toplumları keşmekeşe sürükleyebilir, bireylerin birbirlerine olan güvenini yok eder ve yanlış anlaşılmalara yol açar. Bu yüzden bir toplum içinde her daim konuşan değil de susup dinleyen olmak en azından bana daha doğru geliyor. Fikrim sorulursa da, bilgim varsa konuşurum yoksa susma hakkımı kullanırım. Bugün böyle…  Olumsuz bir tablo çizmişsem beni mazur görün efendim! 
Ekleme Tarihi: 08 Ocak 2026 -Perşembe

İKİYÜZLÜLÜK VE MAKYAVELİST DAVRANIŞ TARZI

En kısa tanımıyla ikiyüzlülük, etrafındakileri kolayca etkileyip güven vererek onları kendi amaçları doğrultusunda kullanabilme becerisi gösterenler için kullanılan bir tabirdir. Bu kişilerin ikna kabiliyetleri de çok yüksektir. Normal bir ortamda olumsuz olarak düşünülebilse de diplomatik anlamda ikiyüzlülük işe bile yarayabilir. Makyavelist düşünceyle birleşince tadından yenmez artık. Genel olarak ikiyüzlülerde duygusal empati yani başkalarının duygularını derinden hissetme yetisi düşüktür. Ancak bilişsel empati yani başkalarının bakış açılarını anlama yetileri yüksektir. Zaten bu yüzden başkalarını kolaylıkla manipüle edip çıkan çatışmadan yararlanmayı bilir ve kolaylıkla kendi lehlerine çevirebilirler. Yani duygusal olarak kayıtsız kalsalar da insanların zayıflıklarını ve isteklerini akıl yoluyla kavrayıp kullanabilirler. Makyavelli’ye göre bir lider “aslan kadar güçlü, tilki kadar kurnaz” olmalı, zor durumlarda ise çıkarı için erdemli görünmeli ama gerektiğinde farklı davranabilmeyi de bilmelidir. Yani ikiyüzlülük, doğru zaman ve yerde güvenilirlik ile kurnazlığı dengelemek için bir strateji olarak kullanılabilir. Bu bağlamda ikiyüzlü kişiler, gerektiğinde empatik veya cömert gibi davranarak çevrelerinde güven oluşturabilir ancak gerçekte bu davranışları amaçlarına ulaşmak için manipülatif bir araç olarak kullanabilir.

Belki bazı okurlarımızın kafasına takılabilir diye Makyavelizm’e kısaca değinmek isterim. İtalyan olan Niccolò Machiavelli, 1513’te yazıdığı ama 1532’de ölümünden beş yıl sonra basılan Prens adlı kitabında bir devleti ele geçirmenin, elde tutmanın yollarını anlatır. Benim anladığım ve size de aktaracağım anlamıyla, hedefe ulaşmak için her yol mubahtır Makyavelistlerde. Onlar kurnazdır ve toplumları, kalabalıkları kolayca manipüle edebilirler, kendi fikirlerini benimsemeye yönlendirebilirler. Narsistirler aynı zamanda. Bu yönleriyle grup içinde liderlik ve ikna kabiliyetlerinden yararlanarak başarı elde edebilirler. O zaman şöyle arkanıza yaslanın ve etrafınızdakileri bir düşünün bakalım. Kaç tane makyavelist arkadaşınız, tanıdığınız veya yeni gördüğünüz insan çıkacak? 

Daha… Daha ahde vefa göstermezler, dün ak dediğine bugün kara diyebilirler. Birinden aldığını birine, öbüründen aldığını öbürüne aktarmada da maharetlidirler. Hâlbuki bilseler bugün sana taşıyan yarın da senden taşır. Bu ne kadar büyük bir ayıp ve günahtır bir bilseniz. Buna merhum Cemil Meriç tecessüs derdi. Yani başkalarının sırlarını araştırmak, faş etmek… 

Bilgi paylaşımı yanlış değildir ama çok dikkat ve güven ister. Her söyleneni yaymak, toplumları keşmekeşe sürükleyebilir, bireylerin birbirlerine olan güvenini yok eder ve yanlış anlaşılmalara yol açar.

Bu yüzden bir toplum içinde her daim konuşan değil de susup dinleyen olmak en azından bana daha doğru geliyor. Fikrim sorulursa da, bilgim varsa konuşurum yoksa susma hakkımı kullanırım.

Bugün böyle… 

Olumsuz bir tablo çizmişsem beni mazur görün efendim! 

Yazıya ifade bırak !
Okuyucu Yorumları (0)

Yorumunuz başarıyla alındı, inceleme ardından en kısa sürede yayına alınacaktır.

Yorum yazarak Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve rizeninsesi.net sitesine yaptığınız yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan tüm yorumlardan site yönetimi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
Sitemizden en iyi şekilde faydalanabilmeniz için çerezler kullanılmaktadır, sitemizi kullanarak çerezleri kabul etmiş saylırsınız.