Özel okullar mı demeliyiz, özel soygun merkezleri mi?
Okullar kapanıyor ama birkaç ay sonra yeni eğitim-öğretim yılı başlayacak. Yaz ayları bitince velilerin kâbusu başlayacak. Devlet okulu mu, özel okul mu?..
Dünyanın çeşitli devletlerinde özel okullar vardır. Amerika’daki özel okullar, devlet okullarının neredeyse yüzde 30’u kadardır ve hatırı sayılır ücretler alınmaktadır. Amma orası Amerika’dır.
Bizde durum farklı… Bizde özel okulların bir kısmını, eğitime ticaret gözüyle bakanlar işlettikleri için tam bir ticari kuruluş durumundadırlar. Geçen yıl fiyatlar öğrenci başına 500 bin lira ile 1 milyon 200 bin lira arasında değişiyordu. Bu ücrete, yemek, taşıma da dâhil değildir. Bir zamanlar basında da yer almıştı; İstanbul’un mutena semtlerinden birindeki bir özel lisede ön kayıt için bile 20 bin lira ödeniyordu. Şimdi kaç bin lira olmuştur kim bilir? Bazı lüks sever aileler, bu liseye ön kayıt yaptırmış olmanın havasını bile atarlardı.
Türkiye’de özel okullara giden öğrenci sayısı, devlet okullarına gidenlerin neredeyse yüzde 10’u ve bu büyük bir rakam…
İtiraf edeyim ki, bu yazıyı eğitim yılının ikinci dönemi içinde kaleme almaya başlamıştım. O zamanki rakamlarla şimdikiler arasında yüzde yüz fark var. Bu yüzden zaten kanun nizam tanımıyorlar diyoruz. Enflasyonun çok üzerinde zam yapmakta bir beis görmüyorlar. Elimde bir liste var, görseniz dudağınız uçuklar. 800 binden 2 milyon 360 bine kadar rakamlar var. Sanırsınız ki, bu okullardaki öğretmenler uzaydan falan geliyor. Nihayet bunların çoğu Milli Eğitim’de çeşitli süreler görev yapmış insanlar. Devlet okullarında yapamadıklarını özel okullarda yapacaklar sanki. Anlayacağınız ne kadar para o kadar ekmek… İş, tamamen rant meselesi ve özel okul sahipleri bunu çok iyi biliyorlar, çok da iyi kullanıyorlar. Bir takım insanlar, bu işi bir statü meselesi yaptığı için oluyor bütün bunlar.
Eskiden bu rakamlar çok daha makuldü ve orta halli bir aile, çocuğunu bu okullara yazdırabiliyordu. Şimdi bundan fersah fersah uzaktalar. Okul sahipleri için hiçbir şey fark etmiyor. Hababam Sınıfı’nı hatırlayın.
Özel ilk ve ortaöğretimin yanında bir de özel üniversiteler var.
Türkiye'de 131’i devlet üniversitesi olmak üzere 209 üniversite bulunuyor. 78 özel üniversite, tam bursludan yüzde 75, yüzde 50, yüzde 25 ve nihayet tamamen paralı olarak öğrenci alıyor. Öğrenciden para aldıkları gibi devletten de destek alıp nispeten kolay bölümler açarak yollarına devam ediyor, işsizler ordusuna diplomalı işsiz yetiştiriyorlar.
Dünyanın en iyi ve aynı zamanda en zorlu eğitim sistemlerinden birine sahip Finlandiya'da özel okul yok, öğrenciler günde 4 saat ders yapıyor. Küçük çocuklar oynayarak öğreniyor, sınav yapılmıyor, ileri sınıflarda yapılırsa da sonuçları öğrenciye söylenmiyor.
Okullar kapanıyor ama veliler şimdiden yeni dönem için kara kara düşünmeye başladı bile. Buna ilkokuldan üniversiteye kadar el atılmalı, yaraya bir neşter vurulmalıdır. Vatandaşların en temel haklarından birisi eğitim hakkıdır ve parasız olmalıdır vesselam.
Muhabbetle efendim!
