Reklamı Geç
YAZARLAR
SERMAYEYİ KEDİYE YÜKLEMEDEN TİCARET
Recep Ali AKSOYLU
28 Aralık 2021 - Salı 09:48

Enflasyonist, temel ürünlerin fiyatlarında absürt zamların olduğu dönemlerde ara satıcı firmalar, perakendeciler genelde fiyat yapmakta (oluşturmakta) zorlanır. Dahası çoğu kez kar ettiğini (fiktif) zannederek sermayesini eritir. Küçülür.


Ben buna “sermayeyi kediye yüklemek” derim.                                                           


Görünürde 4 e aldığını 5 e satarak 1 lira kazanmış ama sattığının yerine aynı ürünü 5 veya daha yüksek bir fiyatla koymuşsa, koyacaksa daha doğrusu aynı miktar ürünü envanterine almak için işletmeye ek sermaye koymak durumundadır. Zira brüt karını bile kasada bıraksa aynı miktarda ürünü almaya mevcut kasası yetmemektedir.


Günümüzde ara satıcı işletmelerin çoğu bu basit hesabın bilincinde faaliyetini sürdürür. Sermayelerini korumak, işletmelerini sürdürebilmek adına yeni fiyat geçişlerini muntazaman uygulamalarının neticesinde de zaman zaman hedef müşterilerince “fırsatçı” olarak da adlandırılabilirler. Maalesef bazıları da bu paradoksun farkında olarak / olmayarak, emtianın yeni giriş fiyatını (bilahare muhatap olacağı alış fiyatını) dikkate almadan mevcut yanı ödemesini yapmış olduğu giriş fiyatını baz alarak oluşturduğu fiyattan satışını sürdürür.


Kendisinin reel sermayesini eritmesi bir yana piyasayı da allak bulak eder bu ahmak fiyatıyla.


İkinci gruptakilerin içinde bu geçişin bilincinde olanların temel argümanı da “Bu uygulamayı bağlantılı satışlarda yapıyorum. Verdiğim vadeli çeklerin ödeme zamanı gelmeden aldığım fiyat üzerine makul karımı (hatta biraz da yükselterek yeni alacağı fiyatla paçal yaparak) koyarak satıyorum. Sermaye koymamıştım ki, sermayem azalsın, sattığımla bağlantı için verdiğim çekleri ödedim, farkta benim kar’ im” şeklindedir.


Bu görüşün ne derece rasyonel olduğu, taahhüt edilmiş çeklerin sermaye olup olmadığı farklı açılardan tartışılabilir.


BÜYÜKLERİN SPEKÜLATIF FİYAT AYARLAMALARI BAZILARINA FIRSAT


Piyasalarda belirsizlik, ürüne güvensizlik yaratması açısından üretici veya ana dağıtıcısı tarafından bu görüş – uygulama, kurumsal yapılarda benimsenmez. Ancak çoğu sektörlerde saygın markalarımız dahil tam aksi uygulamalara şahitliğimiz çoktur. Maalesef dengeleri tam oturmamış piyasalarda bazı üreticiler spekülatif, maliyetten de bağımsız belirledikleri yeni fiyat geçişlerini kullanarak bağlantılı satışlar yoluyla kendi satışlarını tahrik ve teşvik ederler. Bu yaklaşım, valöre düşmeden turu döndürebilenlerin spekülatif kazançlar elde etmelerine fırsat yaratırken hesabını, kitabını bilmeyenlerin de piyasadan elenmesine neden olur.


Ama onlar yanı tepedeki piyasa yapıcıları hep kazanır; üstelik tepkiyi de raf sahiplerinin üzerine bırakarak.


Elbette amaç sürdürülebilir bir pazar oluşturmak değil de salt para kazanmaya odaklılık ise geleneksel toptancılık mantalitesiyle sadece ileri vadeli kıymetli evrak vererek bağladığı ürünün reel (güncel) fiyatını baz almadan eski (paçalda olabilir) fiyatla satışını gerçekleştirmek, özellikle büyük hacimli satışlar için mümkündür. Mantıklıdır. Tek koşul, ödemede valör yememektir. Dhası sadece valör avantajına bu turu, bağlantıyı yapanlar, becerenler de vardır.


Burada satışın kime sağlandığının da pek bir önemi yoktur. Günümüzde ticaretin kuralları içinde kalarak çok çok büyümeyi becerebilen ara satıcıların çoğunun kaynağı da fiyat geçişleridir.


Ancak yazımın girişinde de vurguladığım üzere sağladığın hasıla ile en azından sattığın kadar emtiayı rafa – stoka yeniden tedarik edemiyorsan, eğer yeni fiyata geçmeden ödeme zamanından önce stoka alınan veya bağlantısı yapılmış emtiayı nakde çevirememişsen “sermaye kediye yüklenmiştir”.


Geçmiş olsun.


RAFTA Kİ ÜRÜNÜN FİYATINI MALİYETİ (Mİ) BELİRLER


Son bir buçuk yıldır akıl almaz fiyat geçişlerinin yaşandığı ülkemiz reel piyasalarında işletmelerimize ışık olabilmek adına geçtiğimiz Haziran ayında kaleme aldığım notumu, bu günlerde her ortamda çok konuşulan “fiyatlar neden çıktığı gibi düşmüyor” eleştirilerine dair birkaç cümle ekleyerek tamamlayayım.


Aslında bugün de senaryo, yukarda çıkış dönemi için tasvir ettiğimden hiç de farklı değil.


Ara satıcı, perakendeci rafında ki, stokunda ki emtiayı 6 dan alıp 8’e satarken az sayıda ki üretici fiyatını 5’e çekti diye elindekini maliyetine, maliyetinin altına veya kar etmeden satamaz. Satarsa o da sermayesine kediyi ortak etmiş olur. Yapabileceği sermayesi güçlü ise elinde stok da var iken yeni – düşük fiyatlı ek mal alarak paçalla raf fiyatını 6’ya düşürebilmektir.


Sermayesi kısıtlı genel ekonomik yapıya, piyasayı şekillendiren büyük üreticilere güveni olmayan ara satıcıların bu paçal fiyatı ne derece oluşturabileceklerini de varın siz düşünün.


Fiyatların makul seviyelere çekilmesinin adımını piyasalara güven vermekle, üreticilerin enerji maliyetlerini düşürmekle, asgari ücrete yakın bir düzeyde tüm işçilik ücretlerinin gelir vergisinden muafiyetini başlatarak atabiliriz.


Aksi takdirde doların garip şekilde 8 den 18’e yükseldiği, oradan da 11’e düştüğü tüketici ortamlarında raf fiyatlarının da paralel seyretmesini, düşmesini beklemek hayal olur. Perakende ortamları arasında aynı ürüne dair çok farklı raf fiyatına rastlamak da mümkün olur.

Adınız
Yorumunuz
Özdemir KAPTAN - 29 Aralık 2021  
Teşekkürler. Tüm bunlar gerçek varsayımlar. Ne denilebilir ki saygıdeğer gazetecim. Ellerine ve kalemine sağlık. Hayırlı günler ve mutlu seneler


Diğer Yazıları

TANRININ ŞİFA ELİNI KIRARSAN NASIL ŞİFA BULACAKSIN!
LİDERİ YENEN DEĞİL 6 PUANLIK MAÇLARI ALAN KÜMEDE KALIYOR
TÜRK 210, ALMAN 800, AMERİKALI 2 BİN LİTRE ALABİLİYOR!
13 HAKEMİN İHRACI DÜŞECEK TAKIMLARA UMUT OLUR
TÜİK’IN NÜFUS VERİLERİNDEN ANLADIĞIMIZ
ÇAYKUR RİZESPOR CAMİAYA AİT OLMAYINCA Mİ?
BİNDİR YÜZDE 400, İNDİR YÜZDE 30, GELSİN MÜJDE!
“CELEP” IN VİDEOSUNDAN KURUMSALLIK VE İNSAN KAYNAKLARI DERSİ
VADELİ ÇEK KARŞILIĞINDA SATIŞ TAAHÜDÜNDE BULUNUNCA
BİR GARİP SÜPER LİG YARIŞINDA TRABZONSPOR KALDI TEK BAŞINA
ANNEMİZ AYNUR AKSOYLU İÇİN TEŞEKKÜRÜMÜZ
UEFA ÜLKE PUANI SIRALAMSINDA YENİDEN 15.SIRAYA YÜKSELDİK AMA!
RİZESPOR 6 PUANLIK MAÇLARI ALIP PEKALA LİGDE KALABİLİRİZ!
DAHA BÜYÜK OLMAK Mİ ? VERİMLİ – KARLI OLMAK Mİ?
İLK OKUL COCUĞU SEMTİNDE OKUMALI, KÖY OKULLARI AÇILMALI
KİRALAR UÇUNCA AÇIK ARTIRMALI DÖNEM BAŞLADI
VİCDANI DEĞİL, BIYIKLARI PALA’YMIŞ SADECE
İLKİ AÇILMADAN RİZE’YE İKİNCİSİNİN AÇILMASINI ÖNERİYORUM .
SPORDA CİNSİYET AYRIMCILIĞINDA MEDYANIN, FEDERASYONLARIN ROLÜ
SANAYİCİ DIŞ PAZARA YÖNELİNCE İÇERDE ÜRETİM, SATIŞ DURMA NOKTASINDA!
TFF 1.LİGDE MÜTHİŞ ZİRVE YARIŞI
BU RAMAZAN KOMŞUMUZUN KALBİNE DOKUNALIM
AVRUPA’NIN EN YAŞLI LİGİNDE GENÇ FUTBOLCU OLABİLMEK!
DÜNYA YILDIZI MESUT ÖZİL LİGİMİZE RENK KATACAK
YENİ ASGARİ ÜCRETİN EMEKLİ VE ORTANCA MAAŞLARINA BASKISI
TOMAS HOCANIN ÇAYKUR RİZESPOR’U 7 SEZONUN EN İYİSİ
PAZAR'DA YAPIMI DEVAM EDEN HAVALİMANINA "AHMET MESUT YILMAZ" ADININ VERİLMESİ YAKIŞANDIR, VEFA BORCUMUZDUR.
PANDEMİDE KİŞİSEL HİJYEN İÇİN ORTAMLARIN TEMİZLİK VE BAKIMININ ÖNEMİ
DÜŞECEK SON İKİ TAKIM ARASINDA Ç RİZESPOR OLABİLİR Mİ?
FATİH’İN MİRASI AYASOFYA’NIN KİLİSE OLMAMASINI SAĞLAYAN ATATÜRK’E MÜTEŞEKKİRİZ
PERAKENDE DE STOK YÖNETİMİ
KÜÇÜK ŞEYLERDEN DE MUTLU OLABİLİYORUZ
GURBETTEKİ ÇAYCI RİZELİ İÇİN ÜMİDİMİ KORUYORUM
KREDİLER 3 AY ÖTELENDİ, PEKİ ÇEK’LER NE OLACAK?
İÇİMİZ DIŞIMIZ CORONA. HEPİMİZİ ALDI HORONA!
ÜNAL KARAMAN’A CAMİANIN DESTEĞİ TAM
ARTIK GERİ DÖNÜŞÜ YOK, TEMİZLEYİP DÖNECEĞİZ İNŞALLAH
ÇAYKUR RİZESPOR LİGDE KALACAKTIR
EUROLİG’DE EFES – FENERBAHÇE FİNALİ NEDEN OLMASIN
EKREM ORHON’U “ANLA”YABİLMEK
TÜRK MALI MI, YERLİ Mİ?
SAMSUN'DAN SARP'A... YHT... EMİN MİSİNİZ ?
DOĞA OKULLARINDAKİ KRİZ VE KAMUNUN SORUMLULUĞU
KONU İSTİHDAM. RAKAMI DEĞİL NİTELİĞİ ÖNEMLİ
İSTANBUL’DA RİZE GÜNLERİ BUGÜN BAŞLIYOR
DÖNDÜK MÜ YİNE BAŞA!
RİZE ÇAYI VE ANZER BALI İÇİN COĞRAFİ İŞARET TESCİLİ
FERETİKONUN COĞRAFİ TESCİLİ VAR, KENDİSİ ?
KARADENİZ FOLKLORUNDA ARMONİK VE BAĞLAMA
VAMPİR KELEBEK RİCANIA SIMULANS’IN DETAYLI HİKÂYESİ
BABA REİSİN VEFATININ 36. YILINDA ÇAYHAN ABLA
MURİÇİ SATIP MURİÇ ALAMAYACAKSAN SATMAYACAKSIN
ABD ve Kanada takımlarından oluşan MLS liginin en iyi ‘11’nde bir Rizeli.
YENİ EĞİTİM MATEMATİKSİZ Mİ? EĞİTİM SİL BAŞTANA ELEŞTİRİLERE DAİR
Anayasası Olmayan İşletmeler / Aile İşletmelerinde Kurumsallık
Rize'de 12 çiftçi Kenevir ekim izni istedi Ama...